Van bướm tay quay: Cấu tạo, phân loại và ứng dụng

Van bướm tay quay được thiết kế bộ phận điều khiển bằng tay quay kết hợp hộp số trợ lực vận hành đơn giản, nhẹ nhàng và chi phí đầu tư hợp lý. Sản phẩm được ứng dụng phổ biến trong các hệ thống yêu cầu hoạt động thủ công, quy mô trung bình hoặc lớn. Vậy cụ thể van bướm tay quay là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động như thế nào? Phân loại van bướm tay quay có bao nhiêu loại? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Van bướm tay quay là gì?

Van bướm tay quay hay còn gọi là van bướm tay xoay, van bướm tay quay vô lăng, tiếng Anh là Gear Operated Butterfly Valve. Đây là dòng van bướm sử dụng bộ điều khiển tay quay kết hợp với hộp số trợ lực để đóng mở và điều tiết dòng chảy lưu chất.

Điểm cộng nổi bật của sản phẩm chính là tích hợp hộp số trợ lực, giúp người vận hành thao tác điều khiển van nhẹ nhàng hơn dạng tay gạt. Đồng thời, đáp ứng tốt các hệ thống đường ống có kích thước trung bình, lớn và yêu cầu momen xoắn vận hành cao.

Van bướm tay quay vô lăng điều khiển thủ công bằng tay quay

Hiện nay, van bướm tay quay vô lăng được ứng dụng trong nhiều hệ thống như cấp thoát nước, xử lý nước thải, hóa chất, HVAC, PCCC… Tùy thuộc vào loại môi chất, điều kiện làm việc, có thể chọn loại van với các chất liệu như gang, inox hoặc nhựa; kiểu kết nối lắp bích, wafer.

Phân loại van bướm tay quay phổ biến

Theo thống kê chung, van bướm tay quay được sản xuất với đa dạng chất liệu, kiểu kết nối để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của các hệ thống. Cụ thể như sau:

Theo chất liệu van

• Van bướm inox tay quay: là loại van được chế tạo bằng vật liệu inox 304 hoặc inox 316 có khả năng chống ăn mòn tốt, chịu nhiệt độ cao, áp lực lớn. Hệ thống ứng dụng rộng rãi: nước, hóa chất, thực phẩm dầu khí…
• Van bướm tay quay gang: là loại van được đúc bằng gang cầu hoặc gang xám, bên ngoài sơn phủ Epoxy để bảo vệ, hạn chế ăn mòn. Ưu điểm giá thành hợp lý, độ bền tốt, phù hợp với môi trường làm việc thông thường. Điển hình như cấp thoát nước sạch, HVAC, PCCC…
• Van bướm nhựa tay quay: được chế tạo bằng chất liệu nhựa kỹ thuật các loại PVC, uPVC, cPVC. Lợi thế nổi bật trọng lượng nhẹ, chống ăn mòn tốt với hóa chất phù hợp. Theo đó, được dùng nhiều trong hệ thống hóa chất ăn mòn, nước thải. Lưu ý, khả năng chịu nhiệt độ, áp suất của van có giới hạn nhất định, thấp hơn kim loại.

Phân loại van bướm tay quay theo chất liệu

Theo kiểu kết nối

• Van bướm tay quay mặt bích: thân van được đúc hai mặt bích ở hai bên để kết nối trực tiếp với mặt bích của đường ống. Ưu điểm độ chắc chắn cao, vận hành tay quay đơn giản. Sản phẩm này thường có kích cỡ lớn nên phù hợp với nhiều hệ thống đường ống công nghiệp quy mô lớn.
• Van bướm tay quay wafer: là loại van có thiết kế mỏng nhẹ, van được kẹp giữa hai mặt bích. So với dạng lắp bích tiết kiệm không gian lắp đặt, trọng lượng nhẹ và chi phí đầu tư thấp hơn.
• Van bướm tay quay lug: là loại van có thân được bố trí các tai để bắt bulong có lỗ ren giúp kết nối chắc chắn với đường ống. Ưu điểm có thể tháo rời một phía, không cần tháo toàn bộ van khi cần bảo trì, bảo dưỡng.

Van bướm tay quay lắp bích

Van bướm tay quay lug – Van bướm tay quay wafer

Theo kết cấu van

• Van bướm tay quay đồng tâm: là loại van có trục van nằm chĩnh giữa, trùng với tâm của thân van. So với dạng lệch tâm cấu tạo đơn giản, giá thành thấp hơn nên được ứng dụng phổ biến hơn.
• Van bướm tay quay lệch tâm: là loại van có trục van được bố trí lệch so với tâm của đĩa van hoặc thân van. Theo đó, giúp giảm ma sát giữa đĩa van và gioăng làm kín. Hệ thống ứng dụng chủ yếu yêu cầu kỹ thuật cao, ngân sách đầu tư lớn.

Phân loại van bướm tay quay theo kết cấu

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van bướm tay quay

Cấu tạo

Về cơ bản, cấu tạo của van bướm tay quay cũng tương tự các dòng van bướm thông thường, điểm khác biệt ở bộ phận điều khiển là tay quay kết hợp hộp số trợ lực. Cụ thể như sau:

• Thân van: Được đúc liền khối bằng vật liệu bằng gang, inox hoặc nhựa. Nhiệm vụ bảo vệ đĩa van, trục van và kết nối với đường ống theo dạng lắp bích, wafer, lug, tùy thuộc nhu cầu.
• Trục van: được dùng để kết nối tay quay với đĩa van, chức năng truyền lực tác động từ tay quay xuống đĩa van để vận hành van đóng, mở.
• Gioăng làm kín: được làm bằng cao su EPDM, PTFE, NBR… với nhiệm vụ làm kín, hạn chế rò rỉ lưu chất.
• Đĩa van: Có dạng hình tròn, chất liệu chế tạo chủ yếu inox chống ăn mòn tốt. Vị trí nằm bên trong thân van và trực tiếp tiếp xúc, đóng mở dòng chảy.
• Tay quay vô lăng: là bộ phận điều khiển thủ công bằng tay, chất liệu hợp kim, sơn Epoxy chống rỉ bên ngoài. Khi vận hành đóng mở người dùng sẽ xoay tay quay theo cùng hoặc ngược chiều kim đồng hồ
• Hộp số trợ lực: là bộ phận quan trọng giúp trợ lực trong quá trình vận hành. Thiết kế bên trong có cơ cấu bánh răng để tăng momen xoắn và giảm lực vận hành. Ở một số mẫu phía trên hộp số còn có bộ chỉ thị vị trí trạng thái đóng mở để người dùng dễ quan sát.

Cấu tạo van bướm tay quay

Nguyên lý hoạt động

Về nguyên lý hoạt động, van bướm tay quay vận hành theo cơ chế truyền động đóng mở van: tay vô lăng – hộp trợ lực – ty van – đĩa van. Cụ thể:

• Khi van ở trạng thái đóng hoàn toàn, đĩa van vuông góc với dòng chảy của lưu chất, ngăn không cho lưu chất chảy qua vị trí van.
• Để mở van, tiến hành quay vô lăng theo ngược chiều kim đồng hồ. Lúc này cơ cấu bánh răng bên trong hộp số trợ lực sẽ xoay và truyền momen xoắn đến trục van, đĩa van. Kết quả đĩa van dịch chuyển sang trạng thái mở, song song với dòng chảy và cho phép lưu chất đi qua van.
• Để đóng van, xoay tay quay ngược lại theo cùng chiều kim đồng hồ. Trục van sẽ nhận tác động và đưa đĩa van về vị trí đóng ban đầu.
• Khi có nhu cầu điều tiết, người vận hành có thể điều chỉnh góc mở của van theo số vòng quay tương ứng của tay quay để kiểm soát lưu lượng.

Ưu điểm nổi bật của van bướm tay quay

• Thiết kế đơn giản, dễ dàng lắp đặt, thuận tiện cho việc bảo trì, bảo dưỡng khi có nhu cầu.
• Đa dạng tùy chọn chất liệu: gang, inox, nhựa; kích cỡ từ nhỏ đến lớn, đáp ứng tốt nhiều môi trường lưu chất, quy mô hệ thống khác nhau
• Van vận hành bằng tay, dùng sức người nhưng được tích hợp hộp số trợ lực nên thao tác điều khiển nhẹ nhàng, dễ thực hiện và không cần dùng nhiều sức như dạng van bướm tay gạt.
• Sử dụng phương thức kết nối với đường ống dạng lắp bích, wafer, lug tùy kích cỡ đường ống và yêu cầu lắp đặt của hệ thống.
• Chức năng đóng mở hoàn toàn và điều tiết dòng chảy lưu chất linh hoạt, ổn định.
• Chi phí đầu tư họp lý, mặc dù cao hơn van bướm tay gạt nhưng lại thấp hơn dòng van điều khiển tự động bằng điện, khí nén.
• Được ứng dụng trong nhiều hệ thống có quy mô từ trung bình đến lớn và yêu cầu vận hành thủ công như nước, hóa chất, HVAC, PCCC…

Ứng dụng van bướm tay quay trong công nghiệp

Nhờ khả năng đóng mở nhẹ nhàng, đa dạng chất liệu, kích cỡ và vận hành ổn định. Van bướm tay quay đang được ứng dụng phổ biến trong nhiều hệ thống, cụ thể như sau:

• Trong hệ thống cấp thoát nước, được lắp tại các nhà máy nước, trạm bơm.
• Trong hệ thống xử lý nước thải được lắp tại các công đoạn thu gom, xử lý, vận chuyển nước thải.
• Trong hệ thống HVAC và điều hòa trung tâm, được dùng tại các đường ống nước lạnh, nước giải nhiệt.
• Trong hệ thống PCCC có chức năng kiểm soát dòng nước.
• Trong các nhà máy, dây chuyền sản xuất thực phẩm, đồ uống.
• Trong hệ thống hóa chất ăn mòn, dầu khí, khí nén, hơi nóng yêu cầu điều khiển trực tiếp thủ công bằng tay.

Một số hình ảnh ứng dụng van bướm tay quay trong các hệ thống:

Ứng dụng van bướm tay quay trong hệ thống cấp nước

Ứng dụng van bướm tay quay trong nhà máy sản xuất

Ứng dụng van bướm tay quay trong công nghiệp

Các thương hiệu van bướm tay quay vô lăng phổ biến

Trên thị trường hiện nay, van bướm tay quay được cung cấp bởi nhiều thương hiệu sản xuất với nhiều mẫu mã, chủng loại, giá thành. Dưới đây là các thương hiệu phổ biến, được tin dùng rộng rãi và có sẵn hàng tại Tuấn Hưng Phát:

Van bướm tay quay Wonil

Là dòng van có xuất xứ từ thương hiệu Wonil Hàn Quốc với các model tiêu biểu như WBG, WFG, WSBG… Sản phẩm có nhiều lựa chọn về vật liệu như toàn thân inox, gang hoặc thân gang, cánh inox. Ưu điểm thiết kế chắc chắn, nhận diện thương hiệu rõ ràng bằng các thông số, logo được dập nổi trên thân van. Quan trọng giá thành hợp lý nên được ứng dụng nhiều trong hệ thống cấp thoát nước, nước thải, hóa chất…

Van bướm tay quay Wonil

Van bướm tay quay FAF

Van bướm tay quay FAF có nguồn gốc từ hãng FAF Thổ Nhĩ Kỳ và được sản xuất theo tiêu chuẩn châu Âu. Sản phẩm được chế tạo chủ yếu bằng gang, sơn Epoxy bên ngoài. Một số model phổ biến FAF 3800U, FAF3599, FAF3800…Hệ thống ứng dụng trong hệ thống cấp nước, xử lý nước thải, HVAC… Tuy nhiên, so với các thương hiệu khác chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao.

Van bướm tay quay FAF

Van bướm tay quay AUT

Là dòng van có xuất xứ từ hãng AUT – Malaysia, được sử dụng nhiều trong hệ thống cấp nước, xử lý nước thải, dây chuyền sản xuất thực phẩm, khu công nghiệp… Thân van được đúc bằng gang, đĩa van inox, dải kích thước rộng từ DN50 – DN300. Thiết kế van vận hành bằng tay quay kèm hộp số trợ lực thuận tiện đóng mở, nhẹ nhàng và phù hợp lắp đặt tại nhiều vị trí.

Van bướm tay quay AUT

Bài viết trên đây chúng tôi đã tổng hợp đầy đủ các thông tin giới thiệu van bướm tay quay, phân loại, cấu tạo cùng cơ chế vận hành và ứng dụng phổ biến. Hy vọng sẽ giúp quý khách hàng hiểu rõ về loại van này và lựa chọn được sản phẩm phù hợp cho hệ thống. Nếu cần tư vấn thêm về sản phẩm hoặc có nhu cầu mua hàng, vui lòng liên hệ qua hotline để được đội ngũ nhân viên của Tuấn Hưng Phát tư vấn, hỗ trợ. Với hơn 15 năm kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến sản phẩm chính hãng, chất lượng và giá thành hợp lý cho quý khách.