Loại van dùng cho hơi nóng: Phân loại, ứng dụng và cách lựa chọn chuẩn kỹ thuật
Việc lựa chọn đúng loại van dùng cho hơi nóng đóng vai trò quan trọng đến độ an toàn và hiệu quả vận hành cho toàn hệ thống.
Bởi hơi nóng là môi chất đặc thù, nhiệt độ cao và áp suất lớn, đi kèm nước ngưng. Nên không phải loại van công nghiệp nào cũng sử dụng van toàn. Vì vậy, người vận hành cần hiểu rõ các loại van dùng cho hệ thống hơi, giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp, bền bỉ và an toàn.
Tổng quan về loại van dùng cho hơi nóng trong công nghiệp
Các loại van dùng cho hơi nóng được sử dụng chuyên biệt trong môi trường có nhiệt độ cao, áp suất lớn với điều kiện vận hành liên tục. Khác với các dòng van nước thông thường, van hơi nóng yêu cầu cấp về chất liệu, độ kín, và khả năng chịu nhiệt cùng độ ổn định cơ học.
Trong hệ thống hơi nóng, van vừa có dùng để đóng mở dòng chảy, vừa điều tiết, bảo vệ, giảm áp, vừa đảm bảo an toàn cho toàn hệ thống. Việc dùng sai lại dễ dẫn đến kẹt van, rò rỉ, mất an toàn và làm biến dạng thân van.

Trên là những loại van dùng cho hơi nóng phổ biến
Do đó, khi nói đến các loại van dùng cho hơi nóng, cần xem xét đến các yếu tố:
- Áp suất làm việc
- Nhiệt độ hơi
- Tần suất đóng mở
- Vị trí lắp đặt trong hệ thống
Các loại van dùng cho hơi nóng phổ biến hiện nay
Hiện nay, trong các hệ thống hơi nóng và lò hơi công nghiệp, các loại van sau đây được sử dụng phổ biến nhất.
Van cầu hơi
Van cầu hơi là một trong những loại van dùng cho hơi nóng được sử dụng rộng rãi nhất trong các hệ thống cần điều tiết lưu lượng. Cấu tạo của van cầu cho phép dòng hơi thay đổi hướng, tạo khả năng điều chỉnh lưu lượng rất chính xác.
Van cầu hơi thường được lắp ở các vị trí:
- Đường cấp hơi chính
- Đường nhánh điều tiết
- Trước các thiết bị sử dụng hơi

Van cầu hơi đang có sẵn hàng tại kho với đa dạng thương hiệu nổi tiếng khác nhau
Ưu điểm thực tế:
- Điều tiết tốt, phù hợp đường hơi chính
- Làm việc ổn định ở nhiệt độ và áp suất cao
- Độ bền cơ học cao
Tuy nhiên, nhược điểm là tổn thất áp suất lớn hơn so với van bi hoặc van cổng.
Ứng dụng phổ biến:
- Đường cấp hơi cho máy móc
- Hệ thống phân phối hơi trong nhà máy
- Các vị trí cần kiểm soát lưu lượng liên tục
Theo kinh nghiệm triển khai thực tế, van cầu hơi là lựa chọn an toàn và ổn định nhất cho các hệ thống hơi công nghiệp dài hạn.
Van bi hơi nóng
Van bi hơi nóng là loại van có cơ chế đóng mở nhanh, thao tác đơn giản và độ kín cao. Trong các hệ thống hơi, van bi thường được sử dụng cho mục đích đóng hoặc ngắt dòng hơi, không khuyến khích dùng để điều tiết.

Van bi điện Kosaplus, van bi khí nén Haitima được dùng nhiều trong các hệ thống hơi nóng
Chất liệu van làm từ:
- Thép carbon
- Thép hợp kim
- Inox chịu nhiệt
Ưu điểm của van bi hơi
- Thời gian đóng mở nhanh
- Độ kín tốt khi đóng hoàn toàn
- Ít rò rỉ
- Tổn thất áp suất thấp
Lưu ý từ thực tế: Nếu dùng van bi để điều tiết lưu lượng trong thời gian dài, bề mặt bi dễ bị xói mòn do dòng hơi tốc độ cao, làm giảm tuổi thọ van.
Van an toàn hơi
Van an toàn hơi là loại van dùng cho hơi nóng có vai trò bảo vệ bắt buộc trong mọi hệ thống lò hơi. Chức năng chính của van là xả hơi tự động khi áp suất vượt quá ngưỡng cho phép.
Van an toàn giúp:
- Ngăn ngừa quá áp
- Bảo vệ thiết bị và đường ống
- Đảm bảo an toàn cho người vận hành

Tuấn Hưng Phát chuyên phân phối các dòng van an toàn TL, SPN chính hãng
Theo tiêu chuẩn vận hành, van an toàn phải được:
- Lựa chọn đúng dải áp
- Lắp đặt đúng vị trí
- Kiểm định và hiệu chuẩn định kỳ
Van an toàn hơi thường được lắp trực tiếp trên:
- Thân nồi hơi
- Đường hơi chính
- Bình chịu áp
Việc lựa chọn và hiệu chuẩn van an toàn hơi phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định kiểm định.
Van giảm áp hơi
Van giảm áp hơi là thiết bị không thể thiếu trong hệ thống phân phối hơi. Loại van dùng cho hơi nóng này giúp duy trì áp suất đầu ra ổn định, ngay cả khi áp suất đầu vào biến động.
Lợi ích thực tế:
- Bảo vệ thiết bị phía sau
- Giảm tiêu hao năng lượng
- Tăng độ ổn định vận hành

Van giảm áp FARG giá rẻ, sẵn hàng với số lượng lớn tại kho hàng THP
Van giảm áp hơi thường được sử dụng trong:
- Hệ thống cấp hơi cho thiết bị
- Dây chuyền sản xuất sử dụng hơi
- Nhà máy thực phẩm, dệt nhuộm, giấy
Ưu điểm lớn nhất của van giảm áp hơi là giúp bảo vệ thiết bị phía sau và tối ưu hiệu suất sử dụng hơi.
Van một chiều hơi
Van một chiều hơi có nhiệm vụ cho phép dòng hơi đi theo một chiều duy nhất. Khi có hiện tượng đảo chiều dòng chảy, van sẽ tự động đóng lại.

Tuấn Hưng Phát – Đơn vị phân phối duy nhất thương hiệu Wonil chính hãng
Loại van này giúp:
- Bảo vệ nồi hơi
- Tránh sốc áp
- Ngăn nước ngưng chảy ngược
Van một chiều hơi thường được lắp sau:
- Bẫy hơi
- Bơm cấp nước
- Đường hồi condensate
Van điện từ hơi
Van điện từ hơi là loại van sử dụng tín hiệu điện để đóng mở dòng hơi. Trong các hệ thống hiện đại, van điện từ hơi được ứng dụng rộng rãi để tự động hóa vận hành.

Van điện từ hơi nóng Yongchuang sẵn hàng tại kho THP
Loại van dùng cho hơi nóng này yêu cầu:
- Cuộn coil chịu nhiệt
- Gioăng làm kín đặc biệt
- Kết cấu chống kẹt do nhiệt
Tuy nhiên, khi lựa chọn van điện từ hơi, cần đặc biệt chú ý:
- Giới hạn nhiệt độ coil
- Vật liệu gioăng làm kín
- Chu kỳ đóng mở
Van điện từ hơi thường được dùng trong các hệ thống cần phản ứng nhanh và điều khiển từ xa.
Bẫy hơi
Mặc dù không phải van đóng mở truyền thống, bẫy hơi vẫn được xếp vào nhóm thiết bị van trong hệ thống hơi. Thiết bị này có nhiệm vụ tách và xả nước ngưng ra khỏi đường hơi.
Nếu không có bẫy hơi phù hợp, nước ngưng sẽ:
- Làm giảm hiệu suất truyền nhiệt
- Gây ăn mòn đường ống
- Dẫn đến hiện tượng búa nước nguy hiểm
Việc lựa chọn đúng loại bẫy hơi là yếu tố quan trọng khi thiết kế hệ thống hơi nóng.
Vật liệu chế tạo van dùng cho hơi nóng
Việc lựa chọn vật liệu quyết định trực tiếp đến độ bền và an toàn của van. Các vật liệu thường dùng gồm:
- Thép carbon: chịu nhiệt, chịu áp cao, phổ biến nhất
- Inox: chống ăn mòn, phù hợp môi trường sạch
- Gang cầu: dùng cho áp suất trung bình
- Thép hợp kim: cho hơi quá nhiệt
Trong thực tế, chọn đúng vật liệu quan trọng hơn chọn giá rẻ.
Tiêu chí lựa chọn loại van dùng cho hơi nóng phù hợp
Khi lựa chọn loại van sử dụng cho hệ thống hơi nóng, cần xem xét đồng thời các yếu tố sau:
- Nhiệt độ làm việc của hơi
- Áp suất vận hành tối đa
- Vị trí lắp đặt trong hệ thống
- Chức năng đóng mở hay điều tiết
- Tần suất vận hành
- Tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng
Không nên chỉ dựa vào giá thành mà bỏ qua yếu tố an toàn và tuổi thọ thiết bị.
Hiểu rõ và chọn đúng loại van dùng cho hơi nóng sẽ giúp bảo vệ hệ thống hơi vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả lâu dài.
Nếu bạn đang cần tư vấn chuyên sâu hoặc muốn tìm hiểu thêm các bài viết liên quan đến các dòng van công nghiệp, liên hệ ngay với Tuấn Hưng Phát qua số hotline/Zalo: 0915.891.666 để được hỗ trợ và nhận báo giá chi tiết!
Ngày cập nhật lần cuối: 23/01/2026



