Cách kiểm tra van trước khi lắp đặt giúp hệ thống vận hành an toàn

Cách kiểm tra van trước khi lắp đặt vừa là khuyến nghị kỹ thuật, vừa là yêu cầu bắt buộc trong mọi hệ thống công nghiệp. Kiểm tra đúng từ đầu sẽ phát hiện sớm lỗi, sai lệch thông số hoặc chi tiết không đạt chuẩn. Từ đó, tránh rủi ro dừng hệ thống và chi phí sửa chữa phát sinh.

Vì sao cần kiểm tra van trước khi lắp đặt?

Trong môi trường công nghiệp, van là thiết bị chịu các tác động trực tiếp từ: nhiệt độ, áp suất, lưu chất. Chỉ 1 sai sót nhỏ trong khâu kiểm tra cũng có thể gây hậu quả dây chuyền trong toàn bộ hệ thống.

Vì sao cần kiểm tra van trước khi lắp đặt?

Thực hiện đúng cách kiểm tra van trước khi lắp đặt mang đến nhiều lợi ích rõ ràng:

• Phát hiện lỗi cơ khí phát sinh trong quá trình vận chuyển và lưu kho
• Đảm bảo van phù hợp hoàn toàn với điều kiện vận hành thực tế
• Tránh rò rỉ, kẹt van hoặc đóng mở không hết hành trình
• Giảm chi phí tháo dỡ, thay thế và bảo trì sau lắp đặt
• Tăng tuổi thọ van và độ ổn định của hệ thống

Đây là bước mà các đơn vị kỹ thuật chuyên nghiệp bắt buộc thực hiện nghiêm túc.

Những rủi ro thường gặp nếu bỏ qua kiểm tra van

Nếu kiểm tra van trước khi lắp không thực hiện đúng cách, hệ thống có thể đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng.

• Van có thể bị rò rỉ ngay khi đưa vào vận hành, dù áp suất chưa đạt mức thiết kế. 
• Van có thể không đóng mở hết hành trình, gây tổn thất áp suất hoặc lưu lượng.
• Van an toàn có thể xả sai áp, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hệ thống.
• Van điện từ có thể hoạt động không ổn định do sai điện áp hoặc cuộn coil lỗi.

Sự cố này thường không chỉ biểu hiện rõ sau vài ngày hoặc vài tuần vận hành. Do đó, khiến việc xác định nguyên nhân trở nên khó khăn và tốn kém.

>>> Xem thêm: Quy trình thử áp lực van

Cách kiểm tra van trước khi lắp đặt theo kinh nghiệm thực tế

Cách kiểm tra van trước khi lắp đặt theo kinh nghiệm thực tế

Kiểm tra ngoại quan tổng thể van

Bước đầu tiên trong cách kiểm tra van trước khi lắp đặt là quan sát toàn bộ hình thức bên ngoài.

• Cần kiểm tra thân van có bị nứt, móp, trầy xước sâu hay không.
• Quan sát lớp sơn phủ, mạ kẽm hoặc inox có dấu hiệu bong tróc bất thường.
• Đảm bảo tay gạt, tay quay hoặc bộ truyền động không bị lệch, lỏng hoặc biến dạng.

Với van điều khiển khí nén và điện, cần đặc biệt chú ý đến tình trạng actuator và hộp coil.

Kiểm tra thông số kỹ thuật trên thân và nhãn van

Một sai lầm phổ biến là lắp van đúng kích thước nhưng sai điều kiện làm việc.

Khi thực hiện cách kiểm tra van trước khi lắp đặt, cần đối chiếu kỹ:

• Kích thước danh nghĩa (DN)
• Áp suất làm việc (PN)
• Nhiệt độ cho phép
• Vật liệu thân, seat, gioăng
• Tiêu chuẩn kết nối (JIS, DIN, ANSI…)

Việc đối chiếu này giúp đảm bảo van phù hợp hoàn toàn với hệ thống thực tế, không chỉ “lắp vừa”.

Kiểm tra hướng dòng chảy của van

Hầu hết các loại van công nghiệp đều có mũi tên chỉ hướng dòng chảy.

• Trong cách kiểm tra van trước khi lắp đặt, cần xác định rõ chiều này và so sánh với sơ đồ hệ thống.
• Lắp sai hướng có thể khiến van hoạt động không đúng chức năng hoặc nhanh chóng hư hỏng.

Điều này đặc biệt quan trọng với van một chiều, van an toàn và van điện từ.

Kiểm tra gioăng làm kín và bề mặt tiếp xúc

Gioăng là chi tiết quyết định độ kín của van.

• Cần kiểm tra gioăng có bị nứt, méo, xước hoặc bám bụi bẩn hay không.
• Đảm bảo gioăng đúng vật liệu theo môi trường như EPDM, PTFE, graphite.

Trong cách kiểm tra van trước khi lắp đặt, việc bỏ qua gioăng là nguyên nhân hàng đầu gây rò rỉ sau lắp.

Kiểm tra hành trình đóng mở của van

Van cần được vận hành thử trước khi đưa vào lắp đặt.

• Thực hiện đóng – mở nhiều lần để cảm nhận độ trơn tru.
• Kiểm tra lực vận hành có đồng đều hay bị kẹt, rít.
• Đảm bảo van đóng kín hoàn toàn và mở hết hành trình.

Đây là bước giúp phát hiện sớm lỗi cơ khí bên trong mà mắt thường không thấy.

Kiểm tra mặt bích và ren kết nối

• Mặt bích cần phẳng, không cong vênh hay trầy xước sâu.
• Ren kết nối phải sắc nét, không sứt mẻ hoặc biến dạng.

Thực hiện đúng cách kiểm tra van trước khi lắp đặt giúp việc siết bulong và làm kín đạt hiệu quả tối đa.

Kiểm tra riêng cho từng loại van công nghiệp

Kiểm tra van bi trước khi lắp đặt

• Van bi cần đảm bảo viên bi quay trơn tru và seat không bị trầy xước.
• Góc quay phải đủ 90 độ, không bị kẹt ở vị trí trung gian.

Kiểm tra van cầu và van cổng

• Ty van phải thẳng, không cong.
• Đĩa van di chuyển mượt mà theo hành trình thiết kế.

Kiểm tra van an toàn

• Cần xác nhận áp suất xả đã được cài đặt đúng.
• Đảm bảo lò xo không kẹt và van có thể xả đúng thời điểm.

Kiểm tra van điện từ

• Kiểm tra đúng điện áp coil.
• Đảm bảo coil không nứt, không cháy và chân điện chắc chắn.

Quy trình kiểm tra van trước khi lắp đặt theo chuẩn kỹ thuật

Để đảm bảo đồng bộ, Tuấn Hưng Phát khuyến nghị checklist sau:

Checklist kiểm tra van công nghiệp trước khi lắp

• Kiểm tra ngoại quan
• Đối chiếu thông số kỹ thuật
• Kiểm tra hướng dòng chảy
• Kiểm tra gioăng làm kín
• Vận hành thử đóng mở
• Kiểm tra mặt bích hoặc ren
• Làm sạch bên trong van
• Kiểm tra riêng theo từng loại van

Quy trình này giúp cách kiểm tra van trước khi lắp đặt được thực hiện đầy đủ, nhất quán và dễ kiểm soát.

Có thể thấy cách kiểm tra van trước khi lắp đặt là yếu tố quyết định đến độ an toàn, độ bền và hiệu quả vận hành của toàn hệ thống. Chỉ với 1 quy trình kiểm tra đúng – chuẩn, bạn sẽ ngăn chặn các sự cố tiềm ẩn, giảm chi phí bảo trì và tránh gián đoạn sản xuất không đáng có.

Nếu bạn đang chuẩn bị lắp đặt van cho hệ thống cấp thoát nước, PCCC, khí nén hay hơi nóng, đừng bỏ qua bước quan trọng này. Hãy áp dụng ngay những hướng dẫn trong bài viết, hoặc liên hệ với Tuấn Hưng Phát để được tư vấn chi tiết hơn.