Van một chiều lắp dọc được không?

Câu hỏi “van một chiều lắp dọc được không?” thường xuyên xuất hiện trên các trang mạng xã hội. Đặc biệt là đối với các hệ thống đường ống bị giới hạn về không gian hoặc bắt buộc  đi theo phương thẳng đứng. Nhiều vấn đề như nước chảy ngược, van kẹt, bơm rung hoặc bị tụt áp nguyên nhân không hẳn xuất phát từ chất lượng mà đến việc lắp sai hướng lắp. 

Vì thế, trong bài viết này Tuấn Hưng Phát sẽ giải đáp câu hỏi trong và hướng dẫn cách lắp đặt đúng để tránh xảy ra sai lầm không cần thiết nhé!

Van một chiều là gì? 

Van một chiều là thiết bị chỉ cho phép dòng chảy đi qua 1 hướng duy nhất và ngăn chặn dòng chảy ngược. Cơ chế đóng mở hoàn toàn dựa vào áp lực dòng chảy trọng lực hoặc lò xo. 

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van 1 chiều

Điểm mấu chốt cần hiểu đến chính là cách lắp đặt van 1 chiều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các bộ phận bên trong chuyển động. Vì thế, để trả lời câu hỏi  “Van một chiều lắp dọc được không?” thì cần phải xét đến cấu tạo của van.

Van một chiều lắp dọc được không?

Câu trả lời là: CÓ – nhưng KHÔNG PHẢI loại van nào cũng lắp dọc được.

Van một chiều có thể lắp dọc nếu:

• Loại van được thiết kế cho phép lắp theo phương thẳng đứng
• Hướng dòng chảy đúng theo mũi tên trên thân van
• Lực đóng/mở không bị trọng lực cản trở.
• Dòng chảy đủ áp lực để thắng lực cản bên trong van.

Van một chiều lắp dọc được không sẽ phụ thuộc vào thiết kế và cấu tạo van

Ngược lại, nếu lắp dọc sai loại van, van có thể:

• Không mở hoàn toàn
• Đóng không kín
• Gây rung lắc, tiếng ồn
• Giảm tuổi thọ nhanh chóng

Do đó, khi đặt câu hỏi van một chiều lắp dọc được không, thì các bạn cần phải quan tâm loại van nào có thể lắp dọc, dùng trong hệ thống gì?

Khả năng lắp dọc theo từng loại van

Van một chiều lá lật (Swing Check Valve)

• Hoạt động dựa vào trọng lực
• Không phù hợp lắp dọc
• Dễ kẹt, đóng chậm, hở van

Vì thế, Tuấn Hưng Phát Không khuyến nghị nếu đang cân nhắc van một chiều lắp dọc.

Van một chiều lò xo (Sping Check Valve)

• Có lực lò xo hỗ trợ đóng van
• Ít phụ thuộc trọng lực
• Phù hợp lắp dọc, đặc biệt dòng chảy từ dưới lên

Đây là lựa chọn an toàn nhất khi cần lắp dọc.

Van một chiều bi (Ball Check Valve)

• Dùng bi tự do đóng mở
• Trọng lực hỗ trợ bi đóng kín khi lắp đứng

Rất hiệu quả khi sử dụng trong các hệ thống chứa nước thải, bùn loãng hoặc hệ thống có cặn. Nên có thể sử dụng trong trường hợp lắp dọc giúp đóng kín nhanh, hạn chế dòng chảy ngược tốt.

Van một chiều nâng (Lift Check Valve)

• Đĩa van chuyển động theo trục
• Cần dòng chảy ổn định theo phương ngang

Không nên lắp dọc, bởi nó khiến van có nguy cơ kẹt cao.

Hướng dòng chảy quyết định việc lắp dọc thành công hay thất bại

Ngay cả khi chọn đúng loại van, hướng dòng chảy vẫn là yếu tố quyết định van hoạt động tốt hay thất bại.

Hướng dòng chảy cũng quyết định van 1 chiều có vận hành ổn định, bền bỉ không?

Lắp dọc – dòng chảy từ dưới lên

• Là phương án tối ưu nhất
• Trọng lực hỗ trợ đóng van
• Phù hợp với van lò xo, van bi
• Van hoạt động ổn định
• Giảm nguy cơ rò rỉ ngược

Lắp dọc – dòng chảy từ trên xuống

• Van dễ không đóng kín
• Bi hoặc đĩa van không rơi đúng vị trí
• Dễ gây xung áp và hỏng van
• Nguy cơ dòng chảy ngược cao

Do đó, khi hỏi van một chiều lắp dọc được không, bạn cần xác định rõ chiều dòng chảy thực tế trong hệ thống.

Lỗi thực tế thường gặp khi lắp van một chiều dọc

Từ thực tế công trình, các lỗi phổ biến gồm:

• Lắp đúng loại van nhưng ngược chiều dòng
• Dùng van lá lật cho ống đứng
• Không vệ sinh cặn trước khi lắp
• Không kiểm tra áp suất làm việc

Những lỗi này khiến nhiều người hiểu sai van 1 chiều lắp dọc không được. Trong khi đó, bản chất là do lắp sai kỹ thuật.

Khi nào bắt buộc phải lắp van một chiều theo phương dọc?

• Trục ống đứng chung cư
• Sau bơm đặt thẳng đứng
• Hệ thống PCCC
• Khí nén công nghiệp không gian hẹp

Trong các trường hợp này, lắp dọc là giải pháp bắt buộc, không phải tùy chọn.

Cách chọn van một chiều khi lắp dọc phù hợp

Để đảm bảo an toàn khi bắt buộc lắp đặt van một chiều theo chiều dọc, các bạn cần:

• Ưu tiên van một chiều lò xo hoặc van bi
• Lưu chất phù hợp với vật liệu van.
• Chọn áp suất làm việc cao hơn ≥ 1.25 áp suất hệ thống
• Kiểm tra hướng dòng chảy thực tế
• Chọn thương hiệu uy tín và đơn vị phân phối chất lượng.

Việc chọn đúng van giúp bạn loại bỏ hoàn toàn rủi ro khi lắp dọc.

Câu hỏi thường gặp

Van một chiều lắp dọc có bền không?

 → Có, nếu đúng loại và đúng hướng dòng chảy.

Có nên lắp van một chiều lá lật theo phương đứng không?

 → Không, trừ khi nhà sản xuất cho phép rõ ràng.

Van một chiều lò xo lắp dọc có gây tụt áp không?

 → Có tụt áp nhỏ, nhưng an toàn và ổn định.

Như vậy, qua câu hỏi “Van một chiều lắp dọc được không?” và câu trả lời phía trên sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của từng loại van cùng điều kiện vận hành thực tế. Van 1 chiều có thể lắp dọc miễn là đúng loại, đúng hướng và lắp đúng kỹ thuật.

Nếu bạn đang chuẩn bị thi công hoặc cải tạo hệ thống đường ống, hãy xem lại thiết kế trước khi quyết định phương án lắp van. Đừng quên tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu khác hoặc liên hệ Tuấn Hưng Phát để được tư vấn chính xác nhất.