Van đồng thau là gì?

Van đồng thau là gì? Vì sao loại van này lại được sử dụng phổ biến đến vậy? Liệu rằng nó có thực sự phù hợp với mọi ứng dụng hay không? Hãy cùng Tuấn Hưng Phát tìm hiểu rõ về bản chất của van đồng thau với cấu tại, ưu nhược điểm và ứng dụng thực tế trong bài viết này nhé!

Van đồng thau là gì?

Van đồng thau được chế tạo từ hợp kim đồng thau (Brass), tạo thành chủ yếu từ đồng (Cu) và kẽm (Zn). 

Về mặt kỹ thuật, van đồng thau có thể hiểu đơn giản là thiết bị dùng để đóng, mở hoặc điều tiết dòng lưu chất.

Bạn biết van đồng thau là gì không?

Về mặt vật lý, đồng thau có màu vàng ánh kim đặc trưng, bề mặt sáng và ít bị oxy hóa trong môi trường nước ngọt. Đó là lý do vật liệu này được sử dụng phổ biến trong các hệ thống cấp thoát nước và thiết bị dân dụng.

Trong đó, vật liệu đồng thau đóng vai trò quyết định đến độ bền, khả năng chống ăn mòn và tuổi thọ của van. So với đồng nguyên chất, đồng thau có độ cứng cao hơn, dễ gia công hơn và chi phí hợp lý hơn. 

Vì vậy, vật liệu này được sử dụng rộng rãi trong sản xuất các loại van dân dụng và công nghiệp quy mô vừa và nhỏ.

Cấu tạo cơ bản của van đồng thau

Mặc dù có nhiều chủng loại khác nhau, nhưng về cơ bản, cấu tạo của một van đồng thau thường bao gồm các bộ phận chính sau:

• Thân van: Được đúc hoặc rèn từ đồng thau, là bộ phận chịu áp lực trực tiếp của lưu chất.
• Đĩa van hoặc bi van: Thực hiện chức năng đóng mở dòng chảy, cũng thường được làm từ đồng thau hoặc mạ chrome.
• Trục van: Truyền chuyển động từ tay gạt hoặc bộ điều khiển đến bộ phận đóng mở.
• Gioăng làm kín: Thường sử dụng cao su NBR, EPDM hoặc PTFE để đảm bảo độ kín khít.
• Tay vận hành hoặc bộ điều khiển: Có thể là tay gạt, tay quay hoặc bộ truyền động điện, khí nén.

Nhờ cấu tạo tương đối đơn giản, van đồng thau có ưu điểm là dễ lắp đặt, dễ bảo trì và thay thế, phù hợp với nhiều hệ thống khác nhau.

Các loại van đồng thau phổ biến trên thị trường

Dựa theo thiết kế và chức năng, van đồng thau được chia thành nhiều loại khác nhau nhằm đáp ứng từng nhu cầu sử dụng cụ thể.

Các loại van đồng thau phổ biến trên thị trường

Một số loại van đồng thau phổ biến có thể kể đến như:

• Van bi đồng thau: Sử dụng bi rỗng để đóng mở nhanh dòng chảy.
• Van cổng đồng thau: Phù hợp cho hệ thống cần đóng mở hoàn toàn.
• Van cầu đồng thau: Thường dùng để điều tiết lưu lượng.
• Van một chiều đồng thau: Ngăn dòng chảy ngược trong hệ thống.
• Van góc đồng thau: Phù hợp lắp đặt tại các vị trí góc, không gian hẹp.

Mỗi loại van sẽ có ưu điểm riêng, nhưng điểm chung là đều tận dụng khả năng chống ăn mòn và độ bền của vật liệu đồng thau để đảm bảo vận hành ổn định.

Ưu điểm nổi bật của van đồng thau trong thực tế sử dụng

Một trong những lý do khiến nhiều người quan tâm van đồng thau là gì chính bởi các ưu điểm thực tế mà loại van này mang lại. Chẳng hạn như:

• Khả năng chống ăn mòn tốt trong môi trường nước ngọt: Nhờ thành phần đồng cao, van ít bị oxy hóa, ít gỉ sét khi làm việc trong hệ thống cấp thoát nước dân dụng và công nghiệp.
• Có độ bền cơ học khá cao: Van đồng thau có khả năng chịu lực tốt hơn, ít biến dạng theo thời gian. 
• Khả năng gia công dễ dàng: Đồng thau là vật liệu dễ đúc, dễ tiện ren và dễ tạo hình, giúp van có độ chính xác cao và giá thành hợp lý hơn so với inox hoặc đồng đỏ.

Ngoài ra, van đồng thau còn có:

• Khả năng dẫn nhiệt tốt.
• Trọng lượng nhẹ hơn so với gang.
• Dễ lắp đặt và thay thế.
• Ít yêu cầu bảo trì phức tạp.

Nhược điểm của van đồng thau cần lưu ý

Dù có nhiều ưu điểm, nhưng bạn cũng cần nhìn nhận rõ các nhược điểm như:

• Khả năng chịu nhiệt và áp suất không quá cao so với van inox hoặc van thép.
• Tồn tại hàm lượng chì trong một số loại đồng thau. Nên nếu sử dụng trong các hệ thống nước uống hoặc thực phẩm, loại đồng thau không đạt chuẩn có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng nước.
• Không phù hợp với môi trường hóa chất mạnh hoặc môi trường nước mặn lâu dài.

Vì vậy, việc lựa chọn van đồng thau cần dựa trên điều kiện làm việc thực tế, không nên sử dụng theo thói quen hoặc chỉ dựa vào giá thành.

So sánh van đồng thau và van đồng (bronze): Loại nào tốt hơn?

Một câu hỏi rất phổ biến khi tìm hiểu van đồng thau là gì là: Van đồng thau khác gì van đồng (bronze) và nên chọn loại nào?

Về bản chất vật liệu:

• Đồng thau (Brass) là hợp kim của đồng và kẽm.
• Đồng bronze là hợp kim của đồng và thiếc.

Sự khác biệt này dẫn đến tính chất hoàn toàn khác nhau trong thực tế sử dụng.

Van đồng bronze có độ bền cao hơn, chống mài mòn và ăn mòn tốt hơn, đặc biệt là trong môi trường nước mặn hoặc môi trường khắc nghiệt. Tuy nhiên, van bronze thường có giá cao hơn và khó gia công hơn.

Ngược lại, van đồng thau:

• Dễ gia công hơn.
• Giá thành thấp hơn.
• Phù hợp với các hệ thống nước ngọt, khí nén và HVAC thông thường.

Nếu hệ thống của bạn làm việc trong môi trường tiêu chuẩn, không quá khắc nghiệt, van đồng thau là lựa chọn kinh tế và hiệu quả. Ngược lại, với các hệ thống yêu cầu độ bền cao và môi trường đặc biệt, van bronze sẽ phù hợp hơn.

>>> Tham khảo thêm: Van đồng chịu nhiệt độ bao nhiêu?

So sánh van đồng thau với van inox và van gang

Để hiểu rõ hơn van đồng thau là gì, bạn cần đặt nó cạnh các loại vật liệu khác như: inox và gang.

Bạn có biết van đồng thau khác gì các dòng van inox và van gang?

So với van inox:

• Van inox chịu nhiệt và áp suất tốt hơn.
• Khả năng chống ăn mòn vượt trội, kể cả hóa chất.
• Tuy nhiên, giá thành cao và trọng lượng nặng hơn.

Van đồng thau tuy không bền bằng inox trong môi trường khắc nghiệt, nhưng lại có chi phí thấp hơn, dễ lắp đặt và đủ đáp ứng phần lớn hệ thống thông thường.

So với van gang:

• Van gang có kích thước lớn, chịu lực tốt.
• Phù hợp cho hệ thống đường ống lớn.
• Nhưng van gang nặng, dễ gỉ nếu không sơn phủ tốt.

Van đồng thau nhẹ hơn, gọn hơn và phù hợp cho các hệ thống nhỏ đến trung bình, đặc biệt là các hệ thống yêu cầu tính thẩm mỹ và độ kín cao.

Van đồng thau phù hợp với những hệ thống nào?

Trong thực tế, van đồng thau được ứng dụng rất rộng rãi nhờ tính linh hoạt của vật liệu.

Một số hệ thống tiêu biểu có thể sử dụng van đồng thau gồm:

• Hệ thống cấp thoát nước dân dụng.
• Hệ thống nước công nghiệp áp suất trung bình.
• Hệ thống khí nén.
• Hệ thống HVAC, điều hòa không khí.
• Hệ thống hơi nóng nhiệt độ vừa phải.

Tuy nhiên, với các hệ thống hóa chất mạnh, nước biển hoặc hơi áp suất cao, cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn van đồng thau để tránh giảm tuổi thọ thiết bị.

Mong rằng, với những thông tin mà chúng tôi vừa đưa ra phía trên sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ hơn về khái niệm van đồng thau là gì? Đồng thời cũng lựa chọn đúng sản phẩm trong các hệ thống phù hợp.