Cách xác định chiều lắp van một chiều dễ hiểu, đúng kỹ thuật

Trong bài viết này, Tuấn Hưng Phát sẽ hướng dẫn các bạn cách xác định chiều lắp van một chiều, để tránh gặp các sự cố không mong muốn. .

Vì sao cần lắp đúng chiều van một chiều?

Van một chiều là loại van chỉ cho phép lưu chất đi theo một hướng duy nhất. Khi dòng chảy đổi chiều, van sẽ tự động đóng lại để ngăn dòng chảy ngược.

Chức năng chính của van một chiều là:

• Bảo vệ máy bơm khỏi dòng chảy hồi ngược.
• Ngăn thất thoát áp suất trong hệ thống.
• Tránh hiện tượng búa nước gây rung lắc đường ống.

Vì sao cần biết cách xác định chiều lắp van một chiều

Tuy nhiên, van một chiều không thể tự điều chỉnh chiều làm việc. Nếu lắp sai chiều, van sẽ không mở hoặc luôn đóng, làm hệ thống hoạt động sai hoàn toàn.

Vì vậy, cách xác định chiều lắp van một chiều là kiến thức bắt buộc đối với kỹ sư, thợ lắp đặt và cả người vận hành.

Cách xác định chiều lắp van một chiều đơn giản và chính xác nhất

Cách xác định chiều lắp van một chiều đơn giản nhất là dựa vào mũi tên (Arrow) trên thân van.

Mũi tên trên thân van có ý nghĩa gì?

• Mũi tên được đúc nổi hoặc sơn rõ trên thân van.
• Mũi tên luôn chỉ chiều dòng chảy khi van mở.
• Đây là chiều làm việc duy nhất của van một chiều.

Khi lắp đặt:

• Chiều mũi tên phải trùng với chiều dòng chảy thực tế trong đường ống.
• Không được lắp ngược chiều mũi tên trong bất kỳ trường hợp nào.

Vì sao mũi tên là dấu hiệu quan trọng nhất?

Bên trong van một chiều có:

• Lá lật, lò xo, bi hoặc cánh bướm.
• Các bộ phận này chỉ hoạt động đúng khi dòng chảy đi theo chiều thiết kế.

Nếu lắp ngược:

• Van không mở.
• Dòng chảy bị chặn.
• Áp suất tụt mạnh và gây rung hệ thống.

Do đó, trong mọi tài liệu kỹ thuật, cách xác định chiều lắp van một chiều bằng mũi tên luôn là nguyên tắc đầu tiên.

Các bước xác định và lắp đặt van một chiều đúng kỹ thuật

Bước 1: Quan sát thân van để tìm mũi tên

Trước khi lắp, cần:

• Lau sạch thân van.
• Quan sát toàn bộ bề mặt để tìm ký hiệu mũi tên.

Quan sát chiều mũi tên van cùng chiều dòng chảy

Mũi tên thường nằm:

• Trên thân van.
• Gần mặt bích hoặc phần giữa thân.

Bước 2: Xác định chiều dòng chảy trong hệ thống

Cần xác định rõ:

• Dòng chảy đi từ đâu → đến đâu.
• Ví dụ: từ máy bơm lên bồn, từ nguồn cấp vào thiết bị.

Không nên suy đoán cảm tính. Hãy dựa vào sơ đồ hệ thống hoặc hướng hoạt động thực tế.

Bước 3: Lắp van theo đúng chiều mũi tên

Khi lắp:

• Đặt van sao cho mũi tên hướng về phía đầu ra của dòng chảy.
• Đảm bảo không bị xoay lệch trong quá trình siết.

Sau khi lắp xong:

• Kiểm tra lại lần cuối trước khi vận hành.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn lắp đặt van một chiều đúng cách

Cách xác định chiều lắp van một chiều theo từng loại van

Van một chiều lá lật

• Thích hợp lắp đường ống ngang.
• Dòng chảy đẩy lá van mở lên.

Nếu lắp ngược:

• Lá van không thể mở.
• Dòng chảy bị chặn hoàn toàn.

Van một chiều lò xo

• Có thể lắp ngang hoặc đứng.
• Khi lắp đứng, dòng chảy phải đi từ dưới lên.

Van lò xo rất nhạy với chiều dòng chảy, nên cần xác định kỹ.

Van một chiều cánh bướm (wafer)

• Khi lắp trên ống ngang, trục van phải đặt thẳng đứng.
• Không khuyến nghị lắp trên ống đứng DN lớn (> DN150).

Van một chiều bi

• Phù hợp cho hệ thống nước thải, bùn loãng.
• Dòng chảy phải đủ lực để đẩy bi lên.

Những lỗi thường gặp khi xác định chiều lắp van một chiều

Cần chú ý đến các lỗi khi lắp sai chiều van

Lắp ngược chiều mũi tên

Đây là lỗi phổ biến nhất. Hệ quả:

• Van không hoạt động.
• Áp suất tụt mạnh.
• Hệ thống rung và phát tiếng ồn.

Nhầm chiều dòng chảy thực tế

Nhiều hệ thống có:

• Dòng chảy phức tạp.
• Nhiều nhánh rẽ.

Nếu không kiểm tra kỹ, rất dễ xác định sai.

Lắp sai tư thế so với loại van

Ví dụ:

• Van lá lật lắp đứng.
• Van wafer lắp sai trục.

Những lỗi này khiến cách xác định chiều lắp van một chiều dù đúng nhưng van vẫn hoạt động sai.

Hậu quả nghiêm trọng khi lắp sai chiều van một chiều

Lắp sai chiều có thể gây:

• Hỏng máy bơm.
• Nứt vỡ đường ống do búa nước.
• Gián đoạn sản xuất.
• Tăng chi phí sửa chữa và bảo trì.

Đặc biệt với hệ thống PCCC hoặc hơi nóng, lỗi này còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng.

Kinh nghiệm thực tế khi lắp van một chiều

• Luôn kiểm tra mũi tên trước khi lắp.
• Không siết cố định hoàn toàn trước khi căn chỉnh chiều.
• Nên chạy thử hệ thống ở áp thấp trước.
• Kiểm tra van đóng/mở bằng cảm nhận rung và âm thanh.

Những kinh nghiệm này giúp việc xác định chiều lắp van một chiều đạt độ chính xác cao nhất.

Việc xác định chiều lắp van một chiều tưởng chừng đơn giản nhưng lại quyết định trực tiếp đến hiệu quả và độ an toàn của toàn bộ hệ thống. Chỉ cần lắp sai chiều, van sẽ không phát huy đúng chức năng và gây ra hàng loạt sự cố kỹ thuật nghiêm trọng.

Nếu bạn cần tư vấn chuyên sâu, lựa chọn đúng loại van hoặc hỗ trợ kỹ thuật thực tế, hãy liên hệ Tuấn Hưng Phát để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác. Đừng quên tham khảo thêm các bài viết kỹ thuật khác để hệ thống của bạn luôn vận hành ổn định và an toàn lâu dài.