Bật mí cách thay phớt van cổng từ A-Z đúng kỹ thuật

Phớt van cổng là bộ phận có vai trò quan trọng giúp làm kín và ngăn rò rỉ lưu chất trong quá trình vận hành. Sau một thời gian sử dụng, dễ bị hao mòn, hư hỏng do điều kiện, môi trường hoạt động. Chính vì thế, việc thay thế phớt mới là việc làm cần thiết giúp van hoạt động ổn định, hạn chế rò rỉ. Trong bài viết dưới đây chúng tôi sẽ chia sẻ chi tiết cách thay phớt van cổng đúng kỹ thuật, cùng tham khảo nhé.

Phớt van cổng là gì?

Phớt van cổng hay còn gọi là gioăng làm kín

Phớt van cổng chính là bộ phận gioăng làm kín được lắp đặt tại vị trí cổ trục van hoặc điểm kết nối mặt bích của van với đường ống. Với chức năng giúp làm kín khoảng hở giữa trục van, thân van và vị trí kết nối để ngăn rò rỉ lưu chất ra bên ngoài trong quá trình vận hành. Ngoài ra, còn được sử dụng tại phàn nắp chén phía trên thân van, bao quanh trục van để giảm ma sát, tạo độ kín khi trục chuyển động và đảm bảo trục không bị bó cứng, mài  mòn và hoạt động linh hoạt.

Về chất liệu chế tạo, tùy vào từng loại van cổng và môi trường sử dụng sẽ có các loại vật liệu khác nhau. Điển hình như cao su EPDM là loại phổ biến nhất có độ đàn hồi tốt, giá rẻ, làm kín hiệu quả; graphite có khả năng chịu nhiệt, chịu áp lực tốt, thường dùng trong hệ thống hơi nóng, lò hơi. Hoặc PTFE nổi bật với đặc tính chống ăn mòn hóa chất cực tốt.

>>> Xem thêm: Gioăng PTFE là gì?

Nguyên nhân & dấu hiệu nhận biết cần thay phớt van cổng

Dấu hiệu nhận biết cần thay phớt van cổng

• Dễ nhận biết nhất là van bị rò rỉ lưu chất ra bên ngoài tại vị trí cổ trục van hoặc điểm kết nối. 
• Bộ điều khiển tay quay vận hành nặng hơn bị thường, thậm chí có trường hợp bị kẹt cứng do phớt bị biến dạng, ma sát giữa trục và phớt tăng.
• Phớt bị lão hóa sau thời gian dài sử dụng dẫn đến hiện tượng chai cứng, co ngót hoặc nứt vỡ.
• Van không đóng kín được hoàn toàn, vẫn có rò rỉ nhẹ qua các khe hở do hệ thống làm kín kém, không hiệu quả.
• Xuất hiện tiếng ồn hoặc rung lắc bất thường trong quá trình hoạt động đóng mở của van.

Dấu hiệu lưu chất bị rò rỉ ra bên ngoài

Nguyên nhân hư hỏng phớt van cổng

Phớt van cổng bị hư hỏng do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan trong quá trình vận hành, cụ thể dưới đây:

• Van hoạt động trong điều kiện môi trường khắc nghiệt: nhiệt độ cao, áp lực lớn, thậm chí còn vượt mức cho phép làm cho phớt bị mài mòn, biến dạng hoặc mất tính đàn hồi, dễ cháy hỏng.
• Môi trường làm việc có tính ăn mòn mạnh làm phá hủy cấu trúc vật liệu của phớt, làm cho phớt bị nứt gãy, mềm, hư hỏng sau thời gian ngắn sử dụng.
• Bảo trì sai kỹ thuật, sử dụng dụng cụ không phù hợp hoặc vệ sinh không đúng cách đều có thể làm hỏng phớt van.
• Không bảo trì, bảo dưỡng van định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất khiến phớt bị xuống cấp nghiêm trọng mà không được phát hiện sớm làm rò rỉ lưu chất, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.
• Van sử dụng trong thời gian dài, phớt bị lão hóa tự nhiên do ma sát và tác động của môi trường làm việc.

Hướng dẫn cách thay phớt van cổng đúng kỹ thuật

Dưới đây là cách thay phớt van cổng gồm 4 bước cơ bản chúng tôi đã thực hiện và tổng hợp. Khi có nhu cầu thay để đảm bảo chính xác, hiệu quả quý khách nên tuân thủ theo hướng dẫn như sau:

Cách thay phớt van cổng đúng kỹ thuật

Bước 1: Chuẩn bị

Trước hết, cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, trang thiết bị dưới đây:

• Cờ lê, mỏ lết, tua vít,  dao cắt phớt chuyên dụng, mỡ bôi trơn, phớt van cổng. Với phớt cần yêu cầu đúng kích thước, vật liệu và đảm bảo đáp ứng tốt môi trường làm việc.
• Trang bị các đồ bảo hộ như găng tay, kính bảo hộ, giày, quần áo kỹ thuật…

Tiếp theo, cần đảm bảo ngắt hoàn toàn nguồn cấp lưu chất vào hệ thống đường ống và tiến hành xả áp, kiểm tra đồng hồ áp suất để đảm bảo bên trong không còn áp lực.

Bước 2: Tháo phớt van cổng

Khi hệ thống an toàn, dùng cờ tiến hành tháo các chi tiết bên ngoài của van. 

• Đầu tiên, tháo các bulong gắn thân van và tay quay theo đúng thứ tự để tránh lệch trục, cong vênh. 
• Sau đó, tháo tay quay, tháo bulong, đai ốc gắn mặt bích của van và đường ống.
• Cẩn thận lấy phớt cũ ra khỏi van, vệ sinh sạch bụi bẩn, cặn bám hoặc tạp chất tại vị trí lắp phớt.
• Kiểm tra trục van, mặt bích xem có bị mài mòn, hư hỏng hay móp méo không. Nếu phát hiện vấn đề cần sửa chữa hoặc thay thế trước khi lắp phớt.

Bước 3: Lắp phớt vào van

Lắp phớt van cổng và kiểm tra thử nghiệm

Đặt phớt mới vào vị trí cần lắp và tuân thủ theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, dùng lực ép đều tay để tránh biến dạng, lệch phớt. Sau đó, tiến hành lắp các bộ phận của van đã tháo trước đó.

Bước 4: Kiểm tra vận hành

Cuối cùng, sau khi hoàn thành các bước thay phớt van, mở hệ thống, cho lưu chất đi qua để kiểm tra hoạt động của phớt. Nếu không phát hiện rò rỉ, van đóng kín tốt có thể đưa vào hoạt động chính thức.

>>> Xem thêm: Cách thay gioăng van đơn giản

Lưu ý quan trọng khi thay phớt van cổng

Thao tác thay phớt van cổng mặc dù đơn giản nhưng để đảm bảo an toàn, ổn định, tuổi thọ bền bỉ cần lưu ý các vấn đề dưới đây:

• Yếu tố quan trọng hàng đầu chính là chọn loại phớt phù hợp với môi trường lưu chất. Vì mỗi loại lưu chất sẽ có đặc tính riêng về nhiệt độ, áp suất, mức độ ăn mòn nên cần chọn đúng vật liệu phớt để tránh rò rỉ, hư hỏng. Ví dụ với lưu chất nước sạch dân dụng có thể chọn phớt cao su, với hệ thống hơi nóng chọn phớt graphite, môi trường hóa chất ăn mòn mạnh phớt PTFE là lựa chọn tối ưu.
• Không dùng lực quá mạnh khi ép phớt vào vị trí cần lắp để tránh biến dạng hoặc lệch phớt.
• Không siết quá chặt khi lắp các bộ phận của van vì dễ làm phớt bị ép chặt và biến dạng, hư hỏng cho chịu lực nén quá lớn.
• Trước khi lắp phớt mới, cần vệ sinh sạch sẽ van, vị trí lắp phớt để tránh tạp chất, bụi bẩn làm giảm hiệu quả làm kín và tuổi thọ của phớt.
• Kiểm tra định kỳ sau khi thay để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường và khắc phục kịp thời.
• Ưu tiên lựa chọn phớt chất lượng cao từ các thương hiệu, đơn vị cung cấp uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nhìn chung, cách thay phớt van cổng khá đơn giản, dễ thực hiện nhưng cũng đòi hỏi tuân thủ đúng kỹ thuật. Mục đích giúp làm kín tốt, ngăn chặn hiện tượng rò rỉ lưu chất ra bên ngoài môi trường. Từ đó góp phần đảm bảo van vận hành ổn định, hiệu quả và an toàn tối đa.