Lọc Y (Y Strainer): Cấu tạo, phân loại và cách lựa chọn

Lọc chữ Y giúp loại bỏ cặn bẩn, rác thải để bảo vệ hệ thống van, máy bơm và các thiết bị khác trong hệ thống. Mỗi loại lọc y về thiết kế, chất liệu sẽ phù hợp với từng quy mô hệ thống và môi trường lưu chất khác nhau. Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ về lọc chữ y và cách lựa chọn sản phẩm phù hợp cho hệ thống, cùng tham khảo nhé.

Lọc chữ Y là gì?

Lọc Y hay còn gọi là lọc chữ y, lọc rác chữ Y, van lọc y, tiếng Anh là Y strainer, là thiết bị được lắp trên đường ống để loại bỏ cặn bẩn, rác thải, tạp chất trong dòng chảy lưu chất. Sở dĩ có tên gọi là này do hình dạng đặc trưng, khi quan sát tổng thể ngoài đường ống dẫn lưu chất chính có một nhánh nghiêng chứa lưới lọc, tạo thành hình dáng giống chữ Y.

Lọc chữ Y là gì?

Hiện nay, lọc y được thiết kế đa dạng mẫu mã, chất liệu gang, inox, đồng, nhựa và ứng dụng rộng rãi trong hầu hết các hệ thống lưu chất như nước, hơi nóng, hóa chất, dầu khí. Với cơ chế vận hành tự động hoàn toàn, không cần bộ điều khiển hay tác động bằng tay. Lưu chất khi đi qua phần tạp chất cặn bẩn sẽ được giữ lại ở lưới lọc. Sau một thời gian sử dụng, người vận hành cần tháo lưới lọc để loại bỏ rác và vệ sinh. Mục đích giúp thiết bị vận hành ổn định, hiệu quả lọc cao và tuổi thọ bền bỉ.

Cấu tạo lọc chữ Y

Lọc chữ Y được thiết kế có dạng chữ Y với cấu tạo cơ bản gồm các bộ phận chính như sau:

Chi tiết cấu tạo cơ bản của van y lọc

• Thân lọc y: Được làm bằng vật liệu inox, gang, đồng hoặc thép có độ bền cao, chịu được nhiều điều kiện môi trường khác nhau. Thân lọc y kết nối với đường ống dạng lắp ren hoặc lắp bích, tùy thuộc kích cỡ.
• Lưới lọc:  Là bộ phận quan trọng được chế tạo bằng inox chống ăn mòn tốt. Chức năng giữ lại cặn bẩn, tạp chất, rác thải trong dòng chảy lưu chất khi đi qua lọc y. Kích thước lỗ lọc đa dạng lớn nhỏ, phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của hệ thống để lựa chọn.
• Nắp lọc y: Là bộ phận giúp giữ và cố định lưới lọc. Chất liệu giống thân lọc y và có thể tháo rời dễ dàng để vệ sinh, loại bỏ cặn bẩn bên trong lưới lọc.
• Gioăng làm kín: Được lắp tại vị trí nắp lọc y hoặc tại điểm kết nối lắp bích giữa lọc y và đường ống. Vật liệu sử dụng cao su EPDM hoặc PTFE có độ đàn hồi và làm kín tốt.

Phân loại lọc chữ y phổ biến hiện nay

Theo thống kê chung, van y lọc được xem là thiết bị không thể thiếu trong hầu hết các hệ thống với nhiệm vụ lọc bỏ rác thải, cặn bẩn, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, trơn trụ. Dưới đây các loại lọc chữ y đáng tin cậy, được đánh giá cao trên thị trường hiện nay chúng tôi đã tổng hợp:

Theo chất liệu

• Lọc y gang

Được sản xuất toàn thân bằng gang xám hoặc gang cầu, bên ngoài thường phủ sơn Epoxy tăng độ bền. Ưu điểm giá thành hợp lý, đa dạng kích cỡ, phù hợp với nhiều hệ thống cần cân bằng giữa độ bền và chi phí. Hệ thống ứng dụng nước sạch, HVAC, PCCC…có kích thước vừa, lớn và lưu chất chủ yếu là nước.

• Lọc chữ y inox

Là sản phẩm được chế tạo bằng vật liệu inox 304 hoặc inox 316 chống ăn mòn tốt, chịu nhiệt độ cao, bền bỉ. Ưu điểm hoạt động tốt trong nhiều điều kiện khác nhau, kể cả môi trường khắc nghiệt như hơi nóng, dầu, hóa chất… Tuy nhiên, so với các chất liệu khác giá thành tương đối cao.

• Lọc y đồng

Thường có kích cỡ nhỏ, kết nối lắp ren tiện lợi. Đặc điểm nhận dạng phần thân được làm bằng đồng, bề mặt có màu vàng sáng đặc trưng. Hệ thống ứng dụng chủ yếu dân dụng quy mô nhỏ.

• Lọc y nhựa

Được sản xuất toàn thân bằng gang xám hoặc gang cầu, bên ngoài thường phủ sơn Epoxy tăng độ bền. Ưu điểm giá thành hợp lý, đa dạng kích cỡ, phù hợp với nhiều hệ thống cần cân bằng giữa độ bền và chi phí. Hệ thống ứng dụng nước sạch, HVAC, PCCC…có kích thước vừa, lớn và lưu chất chủ yếu là nước.

• Lọc y nhựa

Được làm bằng vật liệu nhựa các loại PVC, uPVC, cPVC có trọng lượng nhẹ, không bị han gỉ, chống hóa chất tốt. Hệ thống ứng dụng phổ biến yêu cầu chống ăn mòn, nhiệt độ áp suất vừa phải như hóa chất, nước thải, nước sạch.

Theo kiểu kết nối

• Lọc y lắp ren

Lọc chữ y nối ren thường được sản xuất kích cỡ nhỏ gọn, kết nối dạng lắp ren tiện lợi, dễ lắp đặt, thay thế. Đặc biệt còn có mức giá thành rẻ, giúp hệ thống tối ưu chi phí. Nên dùng loại lọc chữ y này trong hệ thống dân dụng, đường ống nhỏ, ngân sách hạn chế.

• Lọc y lắp bích

Được sử dụng phổ biến trong hệ thống công nghiệp quy mô lớn vì được thiết kế kích cỡ lớn từ DN50 trở lên. Hai bên thân van được đúc hai mặt bích để kết nối với đường ống. Ưu điểm chắc chắn, chịu áp lực tốt và hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ lưu chất ra bên ngoài.

Ngoài ra, còn có lọc chữ y dạng hàn được dùng trong các hệ thống yêu cầu độ kín cao, nhiệt độ và áp lực cao. Quan trọng là cố định, không có nhu cầu tháo lắp thường xuyên vì khi lắp đặt sẽ dùng mối hàn kín việc tháo lắp sẽ phức tạp hơn các dạng khác. 

Theo thương hiệu, xuất xứ

• Lọc chữ Y Wonil

Thương hiệu xuất xứ Wonil – Hàn Quốc có chất lượng tốt, độ bền cao và hiệu quả vận hành ổn định. Chất liệu chế tạo gang, inox 304; kết nối lắp ren, lắp bích, phù hợp lắp đặt tại nhiều vị trí. Trên thân lọc y được dập nỏi logo, tên thương hiệu Wonil kèm các thông số kỹ thuật cơ bản để nhận diện chính hãng. Chi phí đầu tư hợp lý, ứng dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống.

• Lọc chữ Y FAF

Nguồn gốc từ thương hiệu FAF – Thổ Nhĩ Kỳ với công nghệ sản xuất đạt tiêu chuẩn châu Âu. Thiết kế chắc chắn, thẩm mỹ cao, chất liệu gang hoặc đồng, kích cỡ từ DN15 – DN400. Model phổ biến FAF 2500, FAF 4200; kết nối lắp bích, nối ren; áp lực PN16, PN25. Hệ thống ứng dụng nước, hơi nóng, khí nén, PCCC, HVAC…

• Lọc chữ Y AUT

Được sản xuất bởi thương hiệu AUT – Malaysia và được dùng để lọc cặn bẩn, tạp chất, rác thải trong đường ống. Chất liệu chế tạo chủ yếu gang cầu hoặc gang xám; kích cỡ lớn từ DN50 trở lên; kết nối dạng lắp bích chắc chắn. Giá thành hợp lý, phù hợp với nhiều phân khúc khách hàng và được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống.

Ứng dụng thực tế của lọc y

Mỗi hệ thống có lưu chất và kích thước khác nhau sẽ tương ứng với từng loại vật liệu, kiểu kết nối khác nhau. Dưới đây là một số ứng dụng phổ biến của lọc chữ y trong các hệ thống:

Ứng dụng lọc chữ Y trong các hệ thống

• Hệ thống cấp thoát nước nên ưu tiên lọc y gang hoặc đồng. Dạng nối ren với hệ thống nhỏ, dạng lắp bích với đường ống lớn.
• Hệ thống HVAC, PCCC nên chọn lọc y gang mặt bích nhờ giá thành hợp lý, đa dạng kích thước. Vị trí lắp đặt trước máy bơm, van điều khiển, bộ trao đổi nhiệt.
• Trong hệ thống hơi nóng có thể chọn lọc chữ y inox vì điều kiện làm việc có nhiệt độ cao, áp lực lớn.
• Hệ thống hóa chất nên chọn lọc y nhựa hoặc inox chống ăn mòn tốt.
• Trong hệ thống thực phẩm và hóa chất ưu tiên y lọc inox có bề mặt sạch, chống ăn mòn, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh.

Xem thêm: Cách lắp đặt lọc y vào hệ thống đúng kỹ thuật, chính xác

Cách lựa chọn lọc chữ Y phù hợp, chính xác

Để đảm bảo lựa chọn được loại lọc chữ Y phù hợp với hệ thống, đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng và tuổi thọ bền bỉ. Dưới đây là hướng dẫn chọn quý khách cần lưu ý:

• Đầu tiên, cần xác định môi chất để chọn sản phẩm phù hợp. Với nước sạch, HVAC, PCCC nên dùng gang hoặc đồng; hóa chất ăn mòn nên dùng inox, nhựa…
• Xác định kích thước của đường ống cần lắp đặt để chọn lọc y có kích cỡ tương ứng, tuyệt đối không nên chọn loại nhỏ hơn hoặc lớn hơn sẽ ảnh hưởng đến độ an toàn, hiệu quả lọc.
• Kiểm tra nhiệt độ và áp suất trong hệ thống cần lắp đặt để chọn loại lọc y có giới hạn làm việc thích hợp.
• Chọn kích thước mắt lưới theo nhu cầu lọc và lưu lượng của hệ thống. Với loại mắt lưới nhỏ sẽ lọc được cặn nhỏ, mịn nhưng dễ bị tắc nếu lưu lượng lớn. Loại mắt lưới lớn lưu lượng đi qua tốt nhưng giữ cặn mịn kém hơn.
• Chọn kiểu kết nối theo kích cỡ, yêu cầu kỹ thuật. Dạng nối ren thường dùng cho đường ống nhỏ, dạng lắp bích đáp ứng được đường ống lớn.
• Cuối cùng, đó là chọn thương hiệu sản xuất và đơn vị cung cấp uy tín, chất lượng để đảm bảo có sản phẩm chính hãng, độ bền cao và giá thành hợp lý.

Cách lựa chọn lọc chữ Y phù hợp với hệ thống

Những sai lầm cần tránh khi lựa chọn lọc chữ Y

Dưới đây là một số sai lầm cần tránh khi chọn lọc chữ Y để đảm bảo hiệu quả lọc tốt, tuổi thọ bền bỉ:

• Chọn lưới lọc có lỗ quá nhỏ hoặc quá lớn: Khi chọn lọc chữ Y phần lưới lọc là bộ phận quan trọng, nên chọn lỗ lưới lọc phù hợp với lưu chất sử dụng. Không chọn loại quá nhỏ hoặc quá lớn sẽ làm giảm hiệu quả lọc. Với lưới lọc mịn dễ  bị bám cặn, lưới lọc có lỗ lọc lớn sẽ không loại bỏ được các tạp chất kích cỡ nhỏ.
• Chọn sai vật liệu: Lọc chữ y thường được chế tạo bằng các lại vật liệu chính: gang, inox, đồng, nhựa. Mỗi loại sẽ đáp ứng tốt với các môi trường lưu chất khác nhau. Khi chọn sai vật liệu sẽ dễ gây nứt, biến dạng hoặc giảm tuổi thọ lọc y. Do đó, khi lựa chọn lọc y cần kiểm tra lưu chất để chọn vật liệu tương thích.
• Chọn sai kích thước y lọc: Tránh chọn lọc y có kích thước nhỏ hơn hoặc lớn hơn so với đường ống. Vì khi chọn cỡ nhỏ sẽ làm thu hẹp tiết diện dòng chảy, tổn thất áp suất và giảm lưu lượng đầu ra. Khi chọn cỡ to dễ làm biến dạng, hư hỏng thiết bị.
• Chọn sản phẩm giá thấp: Không nên chọn sản phẩm theo giá mà phải chọn theo tiêu chuẩn kỹ thuật, ngân sách đầu tư của hệ thống. Với sản phẩm giá thấp, độ bền không cao dễ làm tăng chi phí sửa chữa và thay thế.

Hy vọng, bài viết trên đây của chúng tôi sẽ giúp quý khách hiểu rõ về lọc y, cấu tạo, phân loại phổ biến và cách lựa chọn sản phẩm phù hợp cho hệ thống. Nhìn chung, thiết bị này có thiết kế đơn giản, khả năng lọc rác thải, cặn bẩn, tạp chất tự động và hiệu quả.

Nếu quý khách cần tìm hiểu thêm hoặc có nhu cầu mua hàng, hãy liên hệ ngay qua hotline với Tuấn Hưng Phát. Tại Việt Nam, chúng tôi là một trong những đơn vị cung cấp lọc chữ Y chất lượng, uy tín. Khi lựa chọn Tuấn Hưng Phát, quý khách sẽ nhận được sản phẩm chính hãng, bảo hành minh bạch và giá thành cạnh tranh nhất thị trường.