Cách bảo trì van an toàn đúng kỹ thuật

Cách bảo trì van an toàn đúng kỹ thuật giúp việc là yêu cầu bắt buộc với bất kỳ nhà máy nào. Tuy nhiên, nhiều đơn vị vẫn bảo dưỡng theo kinh nghiệm, thiếu quy trình bài bản và không tuân thủ kiểm định định kỳ. Trong bài viết này, Tuấn Hưng Phát  sẽ chia sẻ cách bảo trì van an toàn đầy đủ và chi tiết.

Vì sao cần bảo trì van an toàn định kỳ?

Van an toàn là thiết bị tự động xả lưu chất khi áp suất vượt quá ngưỡng cài đặt. Sau khi áp suất giảm về mức an toàn, van sẽ tự đóng lại.

Thiết bị này thường được lắp trên nồi hơi, bình tích áp, đường ống hơi nóng và hệ thống khí nén. Môi trường làm việc thường có nhiệt độ cao, áp suất lớn và dễ phát sinh cáu cặn.

Vì sao cần biết cách bảo trì van an toàn định kỳ?

Trong điều kiện vận hành liên tục, lò xo có thể mất đàn hồi. Ghế van có thể bị mòn hoặc bám bẩn, dẫn đến sai lệch áp suất mở.

Nếu không thực hiện đúng cách bảo trì van an toàn, thiết bị có thể mở sai áp, rò rỉ liên tục hoặc nghiêm trọng hơn là không mở khi quá áp. Đây chính là rủi ro lớn nhất trong hệ thống áp lực.

Bảo trì định kỳ giúp phát hiện sớm hư hỏng. Đồng thời đảm bảo van hoạt động chính xác theo thiết kế ban đầu.

Cách bảo trì van an toàn theo quy trình chuẩn kỹ thuật

Đây là phần quan trọng nhất của bài viết. Nội dung dưới đây mô tả chi tiết từng bước trong cách bảo trì van an toàn theo quy trình thực tế tại các nhà máy công nghiệp.

1. Chuẩn bị trước khi bảo trì

Trước khi tháo van, phải đảm bảo hệ thống đã được xả áp hoàn toàn. Không bao giờ thực hiện bảo trì khi còn áp suất tồn dư.

Tiếp theo, cần khóa nguồn cấp và treo biển cảnh báo an toàn. Điều này giúp tránh khởi động nhầm trong quá trình làm việc.

Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ chuyên dụng và thiết bị bảo hộ cá nhân. Đây là yêu cầu bắt buộc trong bảo trì van công nghiệp.

2. Kiểm tra ngoại quan

Quan sát thân van để phát hiện nứt, ăn mòn hoặc rò rỉ. Kiểm tra ren, mặt bích và các vị trí kết nối.

Nếu có dấu hiệu rỉ sét hoặc biến dạng, cần đánh giá mức độ ảnh hưởng. Một số trường hợp phải thay mới toàn bộ van.

Bước này tưởng đơn giản nhưng lại giúp phát hiện nhiều lỗi nghiêm trọng trước khi tháo rời.

3. Tháo rời và vệ sinh chi tiết bên trong

Sau khi tháo van khỏi hệ thống, tiến hành mở nắp và kiểm tra lò xo, đĩa van, trục và ghế van.

Vệ sinh sạch cặn bẩn, cáu cặn hoặc tạp chất bám trên bề mặt tiếp xúc. Có thể sử dụng dung dịch chuyên dụng nhưng không làm xước ghế van.

Bề mặt làm kín phải đảm bảo nhẵn và không có vết mòn sâu. Nếu phát hiện hư hỏng nghiêm trọng, cần thay thế linh kiện.

Đây là bước không thể thiếu trong cách bảo trì van an toàn chuyên nghiệp.

4. Kiểm tra lò xo và hiệu chỉnh áp suất mở

Lò xo quyết định áp suất mở của van. Nếu lò xo yếu hoặc biến dạng, áp suất xả sẽ sai lệch.

Sử dụng thiết bị kiểm tra áp suất chuyên dụng để đo chính xác điểm mở. So sánh với áp suất cài đặt ban đầu.

Nếu có sai số, tiến hành điều chỉnh theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau khi hiệu chỉnh, cần kiểm tra lại ít nhất hai lần.

Trong quy trình cách bảo trì van an toàn, đây là bước đòi hỏi kỹ thuật cao và không nên thực hiện tùy tiện.

5. Lắp lại và thử nghiệm vận hành

Sau khi hoàn tất kiểm tra và hiệu chỉnh, tiến hành lắp lại các bộ phận đúng thứ tự.

Khi lắp lên hệ thống, cần siết đúng lực tiêu chuẩn. Tránh siết quá chặt gây biến dạng thân van.

Cấp áp từ từ và theo dõi hoạt động. Van phải mở đúng áp suất và đóng kín khi áp suất giảm.

>>> Xem thêm: Cách lắp đặt van an toàn

Các lỗi thường gặp nếu không bảo dưỡng van an toàn đúng cách

Không thực hiện đúng cách bảo trì van an toàn có thể dẫn đến nhiều sự cố nguy hiểm. Cụ thể:

• Van xả liên tục dù áp suất bình thường là dấu hiệu ghế van bị mòn. Điều này gây thất thoát năng lượng nghiêm trọng.
• Van không mở khi quá áp là lỗi nguy hiểm nhất. Nguyên nhân thường do kẹt cơ cấu hoặc lò xo hỏng.
• Rò rỉ tại miệng xả có thể do gioăng hỏng hoặc bề mặt làm kín không còn phẳng.
• Bám cặn bên trong khiến van hoạt động chậm. Trong môi trường hơi nóng, hiện tượng này xảy ra khá phổ biến.

Lịch bảo trì và kiểm định van an toàn theo khuyến nghị

Lịch bảo trì van an toàn theo khuyến nghị

Tần suất bảo trì phụ thuộc vào môi trường làm việc. Tuy nhiên, có thể tham khảo khung thời gian sau.

• Hàng tháng nên kiểm tra ngoại quan và rò rỉ. Việc này giúp phát hiện sớm hư hỏng bên ngoài.
• Mỗi 3 đến 6 tháng nên kiểm tra cơ cấu hoạt động. Đặc biệt với hệ thống hơi nóng áp suất cao.
• Mỗi 12 tháng nên tháo van để kiểm tra toàn diện và hiệu chỉnh lại áp suất. Đây là bước quan trọng trong cách bảo trì van an toàn chuyên sâu.

Ngoài ra, van an toàn cần được kiểm định bởi đơn vị có chức năng theo quy định pháp luật. Kiểm định giúp xác nhận độ chính xác và an toàn vận hành.

Những lưu ý quan trọng khi bảo trì van an toàn

• Không sử dụng phụ tùng không rõ nguồn gốc. Linh kiện không đạt chuẩn có thể làm sai lệch áp suất mở.
• Luôn ghi chép nhật ký bảo trì. Việc này giúp theo dõi xu hướng hao mòn theo thời gian.
• Không điều chỉnh áp suất tùy tiện để “né” xả áp. Hành động này cực kỳ nguy hiểm.
• Đào tạo nhân sự kỹ thuật về cách bảo trì van an toàn là yếu tố then chốt giúp hệ thống vận hành bền vững.

Van an toàn là thiết bị bảo vệ cuối cùng trong hệ thống áp lực. Nếu thiết bị này hoạt động sai lệch, rủi ro sẽ tăng lên theo cấp số nhân.

Việc nắm rõ và áp dụng đúng cách bảo trì van an toàn giúp đảm bảo van mở chính xác, đóng kín hoàn toàn và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Đồng thời, nó giúp doanh nghiệp giảm chi phí sửa chữa đột xuất và đảm bảo an toàn vận hành.