Các loại van bướm phổ biến
Các loại van bướm là thiết bị được sử dụng phổ biến để đóng mở và điều tiết dòng chảy lưu chất trong nhiều hệ thống, môi trường lưu chất. Tuy nhiên, vì sản phẩm được thiết kế đa dạng về chất liệu, mẫu mã, kiểu dáng nên khi có nhu cầu lựa chọn cần hiểu rõ thông tin về từng loại. Cụ thể bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu chi tiết, cùng tìm hiểu nhé.
Giới thiệu chung về van bướm
Như chúng ta đã biết, van bướm là một trong những loại van công nghiệp có chức năng đóng mở và điều tiết dòng chảy lưu chất và được dùng phổ biến trong các hệ thống đường ống công nghiệp hiện nay. Sở dĩ được gọi là van bướm vì thiết kế van khi quan sát bên ngoài khá giống con bướm, đĩa van có dạng hình tròn, khi dịch chuyển và nhìn trực diện giống 2 cánh bướm.

Tuấn Hưng Phát đang phân phối các loại van bướm chính hãng từ nhiều thương hiệu nổi tiếng
Van bướm có ưu điểm nổi bật gọn nhẹ, dễ lắp đặt, tiết kiệm không gian lắp đặt hơn so với nhiều loại van khác. Kiểu kết nối lắp bích, wafer, lug, chất liệu van gang, inox, nhựa hoặc thép. Hệ thống ứng dụng linh hoạt trong nhiều lĩnh vực như cấp thoát nước, xử lý nước thải, HVAC, phòng cháy chữa cháy, công nghiệp thực phẩm, hóa chất và dầu khí…
Các loại van bướm
Theo chất liệu, kiểu kết nối, bộ điều khiển, van bướm được phân loại khá đa dạng. Cụ thể như sau:
Theo chất liệu

Tuấn Hưng Phát có sẵn các chất liệu: gang, thép, inox, nhựa,…
- Van bướm gang
Van bướm gang là loại van được chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu gang, bên ngoài phủ Epoxy màu xanh hoặc xám. Ưu điểm độ bền cơ học tốt, chịu được nhiệt độ, áp lực ở mức trung bình. Quan trọng nhất là giá thành hợp lý nên được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống thông thường như cấp thoát nước, HVAC, PCCC. Tuy nhiên, cần lưu ý khi sử dụng loại van này có khả năng chống hóa chất kém hơn inox và trọng lượng nặng hơn nên khó khăn trong việc vận chuyển, lắp đặt van cỡ lớn.
- Van bướm inox
Van bướm inox là dòng van được sản xuất toàn thân bằng vật liệu inox cao cấp SUS 304 hoặc SUS 316. Sản phẩm này nổi bật với khả năng chống ăn mòn vượt trội, chịu nhiệt độ cao, áp lực lớn. Đặc biệt, đáp ứng được các ngành yêu cầu khắt khe như thực phẩm, dược phẩm hóa chất… Ngoài ra, inox còn có bề mặt sáng bóng, hạn chế bám bẩn và dễ vệ sinh, làm sạch. Nhược điểm giá thành cao hơn khá nhiều so với các vật liệu khác.
- Van bướm thép
Van bướm thép thường được chế tạo bằng chất liệu thép carbon hoặc thép hợp kim và nổi trội hơn hẳn các vật liệu khác về khả năng chịu áp lực, nhiệt độ cực tốt. Bên cạnh đó, còn có độ bền rất cao, đáp ứng tốt các ngành công nghiệp nặng có tải trọng lớn hoặc các môi trường khắc nghiệt như hơi nóng, lò hơi, dầu khí… Nhược điểm là trọng lượng nặng và chi phí tương đối cao, chỉ phù hợp với hệ thống đặc thù, ngân sách đầu tư lớn.
- Van bướm nhựa
Van bướm nhựa được làm từ các loại vật liệu nhựa thông dụng như PVC, uPVC, cPVC có ưu điểm vượt trội ở khả năng chống ăn mòn cực tốt, trọng lượng nhẹ nên tiện lợi và dễ lắp đặt. Theo đó, loại van này được ưu tiên sử dụng trong hệ thống hóa chất ăn mòn hoặc xử lý nước thải, cấp thoát nước. Nhược điểm mức độ chịu nhiệt độ, chịu áp lực có giới hạn nhất định, khi vượt quá ngưỡng dễ bị biến dạng, nứt vỡ nên hạn chế về độ bền so với chất liệu kim loại.
Theo bộ điều khiển:

Tuấn Hưng Phát có sẵn các kiểu điều khiển: tay gạt, tay quay, bộ điện, bộ khí nén,…
- Van bướm tay gạt
Van bướm điều khiển tay gạt là dòng van được thiết kế điều khiển thủ công bằng tay gạt với cơ chế dùng hoàn toàn sức người. Ưu điểm thiết kế nhỏ gọn, kích cỡ nhỏ, dễ dàng thao tác đóng mở chỉ với thao tác nắm tay gạt và gạt sang trái hoặc phải. Trên tay gạt còn có các nấc để người dùng dễ điều chỉnh góc mở khi cần điều tiết. Về giá thành, thuộc mức thấp nhất so với các mẫu điều khiển khác nhưng không phù hợp với hệ thống áp lực cao, quy mô lớn vì vận hành tay gạt tốn nhiều sức lực, không đáp ứng được.
- Van bướm tay quay
Van bướm tay quay được thiết kế phần điều khiển tay quay vô lăng kèm hộp số trợ lực giúp quá trình đóng mở, điều tiết dòng chảy khá nhẹ nhàng, không cần dùng nhiều sức như dạng tay gạt. Khi đóng mở van chỉ cần xoay tay quay theo cùng hoặc ngược chiều kim đồng hồ. Loại van này cũng có kích cỡ lớn hơn nên phù hợp với hệ thống quy mô lớn, áp lực cao cần điều khiển thủ công mà tay gạt không phù hợp. Nhược điểm duy nhất, thời gian đóng mở chậm hơn.
- Van bướm điều khiển điện
Van bướm điều khiển điện là loại van được tích hợp phần điều khiển là bộ truyền động điện, cho phép vận hành tự động hoàn toàn và có thể điều khiển từ xa dễ dàng. Van sử dụng nguồn điện áp thông dụng 24V, 220V, 380V thích hợp với nhiều hệ thống, khu vực. Ưu điểm đóng mở nhanh, điều tiết chính xác, đáp ứng được hệ thống tự động hóa, quy mô lớn và môi trường độc hại. Nhược điểm phụ thuộc vào nguồn điện để vận hành và so với dạng truyền thống giá thành cao hơn.
- Van bướm điều khiển khí nén
Van bướm điều khiển khí nén là loại van sử dụng bộ truyền động khí nén để đóng mở, điều tiết van. Với cơ chế vận hành đơn giản, chỉ cần cấp khí nén vào bộ điều khiển, mọi thao tác sẽ được thực hiện tự động hoàn toàn theo nhu cầu. Ưu điểm nổi bật tốc độ phản hồi nhanh, có thể hoạt động ổn định liên tục và an toàn trong môi trường dễ cháy nổ. Hệ thống ứng dụng rộng rãi trong hầu hết các lĩnh vực hơi nóng, khí nén, hóa chất, dầu khí… Nhược điểm chi phí đầu tư ban đầu cao và yêu cầu hệ thống cấp khí nén để vận hành.
Theo kiểu kết nối:

Tuấn Hưng Phát có sẵn các kiểu kết nối: Wafer, lug, mặt bích
- Van bướm wafer
Van bướm wafer là sản phẩm được thiết kế kiểu kết nối với đường ống dạng kẹp wafer, có nghĩa là van kẹp giữa 2 mặt bích đường ống. Ưu điểm kết cấu van mỏng, trọng lượng nhẹ, dễ thi công lắp đặt trong không gian hạn chế. Hệ thống ứng dụng cấp thoát nước, HVAC và công nghiệp nhẹ. Nhược điểm khả năng chịu áp lực không cao, chỉ ở mức trung bình và khi tháo lắp van cần dừng toàn bộ hệ thống, khá phức tạp.
- Van bướm mặt bích
Van bướm mặt bích được hai đầu kết nối dạng mặt bích, khi lắp đặt có sử dụng gioăng cao su để làm kín và các bulong, đai ốc để cố định. Ưu điểm khả năng làm kín tốt, độ ổn định cao, đáp ứng được hệ thống áp lực lớn, yêu cầu an toàn cao. Nhược điểm trọng lượng nặng, chi phí cao. Hệ thống ứng dụng phổ biến có quy mô lớn, điều kiện khắc nghiệt như các ngành công nghiệp nặng, hóa chất, hơi… quy mô lớn.
- Van bướm lug
Van bướm lug được thiết kế có tai bích ở trên thân van cho phép bắt bulong riêng từng bên khi lắp đặt, khá linh hoạt. Đặc biệt, cũng có thể tháo rời từng bên khi cần thiết mà không ảnh hưởng toàn bộ hệ thống. Ưu điểm dễ dàng bảo trì, bảo dưỡng, thay thế, khả năng chịu áp lực cao hơn dạng wafer và phù hợp với nhiều ứng dụng công nghiệp. Nhược điểm yêu cầu kỹ thuật cao khi lắp đặt và giá thành cao hơn dạng wafer.
Cách lựa chọn van bướm phù hợp, chính xác cho hệ thống
Với phân loại đa dạng khi chọn van bướm để đảm bảo chọn được sản phẩm phù hợp với hệ thống, hoạt động ổn định, hiệu suất cao và bền bỉ. Dưới đây là các tiêu chí quan trọng không nên bỏ lỡ:
- Xác định môi trường lưu chất sủ dụng để chọn loại van có chất liệu đáp ứng tốt. Với môi trường ăn mòn như hóa chất, nước thải nên chọn inox hoặc nhựa. Môi trường thông thường như HVAC, cấp thoát nước, gang là lựa chọn tối ưu chi phí. Các ngành công nghiệp nặng, môi trường khắc nghiệt thép hoặc inox.
- Kiểm tra áp lực và nhiệt độ làm việc của hệ thống để chọn loại van phù hợp, tránh chọn sai sẽ gây ra tình trạng rò rỉ, giảm tuổi thọ van.
- Xác định chính xác kích thước đường ống cần lắp đặt để chọn loại van có bộ điều khiển và kiểu kết nối tương ứng. Mục đích giúp đảm bảo lưu lượng dòng chảy ổn định, hệ thống vận hành hiệu quả.
- Xác định ngân sách đầu tư ban đầu để cân đối giữa chi phí và hiệu quả sử dụng, tránh chọn sai sản phẩm sẽ gây ảnh hưởng chất lượng. Dạng tay gạt chi phí thấp, phù hợp với hệ thống đơn giản. Dạng tự động điện, khí nén, chi phí cao nhưng tự động hóa tốt.

Khi lựa chọn các loại van bướm cần xác định ngân sách ban đầu
Tóm lại, van bướm là dòng van công nghiệp đa dạng về chủng loại, từ vật liệu đến kiểu điều khiển, kiểu kết nối. Mỗi loại đều có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng điều kiện vận hành, môi trường làm việc khác nhau. Hy vọng, bài viết trên đây sẽ giúp quý khách hiểu rõ về các loại van bướm để ứng dụng vào hệ thống, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, an toàn, tối ưu chi phí.
Ngày cập nhật lần cuối: 18/05/2026



