Các loại van an toàn – Phân loại và cách lựa chọn đúng kỹ thuật

Các loại van an toàn đang được sử dụng phổ biến hiện nay là gì? Trên thực tế, các hệ thống công nghiệp hơi nóng, thủy lực, khí nén hoặc cấp thoát nước sử dụng áp suất cần bắt buộc dùng đến van an toàn. 

Vì chỉ cần áp suất vượt ngưỡng cho phép, khiến hệ thống phải đối mặt với nguy cơ hư hỏng thiết bị, gián đoạn sản xuất hoặc mất an toàn nghiêm trọng. Trong bài viết này, Tuấn Hưng Phát sẽ cung cấp các kiến thức về các loại van an toàn, giúp bạn hiểu đúng – chọn đúng – lắp đúng. 

Van an toàn là gì? Vì sao hệ thống bắt buộc phải có?

Van an toàn có chức năng xả áp khi áp suất trong hệ thống vượt quá giới hạn cho phép. Van hoạt động hoàn toàn độc lập, không phụ thuộc vào nguồn điện hay hệ điều khiển.

Vì sao hệ thống bắt buộc phải có van an toàn?

Ở trạng thái bình thường, van an toàn luôn ở trạng thái đóng. Khi áp suất tăng vượt ngưỡng cài đặt, van mở cửa để xả lưu chất ra ngoài, giúp áp suất trở về trạng thái an toàn.

Nhờ thế, van an toàn được xem là lớp bảo vệ cuối cùng cho các thiết bị như: nồi hơi, bình áp lực, máy nén khí và hệ thống thủy lực.

Các loại van an toàn – Phân loại theo cơ chế hoạt động

Các loại van an toàn đang được chia dạng trực tiếp và gián tiếp

Van an toàn tác động trực tiếp

Van an toàn tác động trực tiếp được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Áp suất tác động trực tiếp lên đĩa van để thắng lực lò xo. 

Ưu điểm

• Cấu tạo đơn giản
• Phản ứng nhanh
• Dễ bảo trì

Tuy nhiên, khi làm việc ở áp suất rất cao hoặc lưu lượng lớn, độ ổn định có thể giảm. Van thường được dùng nhiều trong các hệ thống nước, khí nén và các ứng dụng áp suất trung bình.

Van an toàn tác động gián tiếp (Pilot)

Van an toàn tác động gián tiếp dùng van điều khiển nhỏ để kiểm soát việc đóng mở. Nhờ đó, van làm việc ổn định hơn ở áp suất cao. 

Dòng van an toàn pilot này phù hợp với các hệ thống yêu cầu độ chính xác và độ ổn định lớn như: dầu khí, hóa chất, năng lượng. Nhưng nhược điểm của van là cấu tạo phức tạp, chi phí đầu tư cao.

Các loại van an toàn theo môi chất sử dụng

Van an toàn cho nước

Van an toàn nước được sử dụng trong các hệ thống: Cấp thoát nước, nước nóng, HVAC, xử lý nước. Vật liệu thân van phổ biến gốm: đồng, gang, inox.

Loại van này yêu cầu độ kín tốt, khả năng chống ăn mòn và áp suất làm việc ổn định.

Van an toàn SPN lắp bích sẵn hàng với đủ kích thước

Van an toàn cho khí nén

Trong hệ thống khí nén, van an toàn giúp bảo vệ máy nén, đường ống và thiết bị đầu cuối. Van cần có tốc độ xả nhanh và lưu lượng lớn để xử lý các tình huống tăng áp đột ngột.

Van an toàn khí nén thường được sử dụng trong nhà máy sản xuất, xưởng cơ khí và hệ thống tự động hóa.

Van an toàn cho hơi nóng và lò hơi

Đây là nhóm van an toàn có yêu cầu kỹ thuật cao nhất. Van phải chịu được nhiệt độ và áp suất lớn trong thời gian dài, đồng thời hoạt động ổn định và chính xác.

Van toàn Tunglung được sử dụng nhiều trong hệ thống hơi nóng

Van an toàn cho hơi thường được chế tạo từ thép hoặc inox chịu nhiệt, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong ngành năng lượng và lò hơi.

Van an toàn cho dầu và hệ thống thủy lực

Trong hệ thống thủy lực, van an toàn có nhiệm vụ bảo vệ bơm và các cơ cấu chấp hành khỏi hiện tượng quá áp.

Van an toàn thủy lực thường làm việc ở áp suất rất cao, yêu cầu độ bền cơ học và độ chính xác cao trong quá trình xả áp.

Các loại van an toàn theo kiểu lắp đặt

Van an toàn nối ren

Van nối ren phù hợp với đường ống kích thước nhỏ, dễ lắp đặt và thay thế. Loại này thường được sử dụng trong hệ thống dân dụng và công nghiệp nhẹ.

Van an toàn SPN kiểu kết nối ren chính hãng, có sẵn hàng tại THP

Van an toàn mặt bích

Van an toàn mặt bích được sử dụng cho hệ thống áp suất cao và đường ống lớn. Kiểu lắp này giúp van làm việc ổn định và chắc chắn trong thời gian dài.

Van an toàn có tay giật

Van an toàn có tay giật cho phép xả áp thủ công khi cần kiểm tra hoặc xử lý tình huống khẩn cấp. Loại van này thường được lắp đặt tại các vị trí dễ thao tác.

>>> Để lắp đặt van an toàn chuẩn kỹ thuật, bạn có thể tìm hiểu tại đây!

Tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho các loại van an toàn

Để đảm bảo độ an toàn và độ tin cậy, van an toàn cần tuân thủ các tiêu chuẩn như: ASME, API, ISO và EN. 

Mỗi tiêu chuẩn đều nêu rõ về áp suất xả, sai số cho phép, vật liệu, độ chính xác và phương pháp thử nghiệm. Việc sử dụng van đạt tiêu chuẩn giúp hệ thống vận hành an toàn và dễ dàng kiểm định.

Cách lựa chọn các loại van an toàn đúng kỹ thuật

Khi lựa chọn các loại van an toàn, cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố.

• Thứ nhất là áp suất và nhiệt độ làm việc tối đa của hệ thống. 
• Thứ hai là môi chất sử dụng và tính ăn mòn. 
• Thứ ba là tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu kiểm định.

Ngoài ra, cần tính đến lưu lượng xả, kiểu lắp đặt và khả năng bảo trì trong suốt vòng đời sử dụng.

Những sai lầm thường gặp khi chọn và lắp van an toàn

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chọn van có áp suất cài đặt quá cao hoặc quá thấp so với hệ thống.

Nhiều hệ thống lắp sai vị trí van an toàn, khiến khả năng xả áp bị hạn chế. Một số trường hợp không kiểm tra, hiệu chuẩn định kỳ, dẫn đến van bị kẹt hoặc mất tác dụng.

Những sai lầm này có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được khắc phục kịp thời.

Có thể thấy, các loại van an toàn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong mọi hệ thống công nghiệp sử dụng áp suất. Việc hiểu rõ và lựa chọn đúng van an toàn giúp hệ thống vận hành ổn định, đảm bảo an toàn lâu dài.

Nếu bạn đang cần tư vấn lựa chọn van an toàn phù hợp cho các hệ thống, Tuấn Hưng Phát luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp giải pháp đúng kỹ thuật và tối ưu chi phí.

Tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu khác hoặc liên hệ trực tiếp qua số hotline/Zalo: 0915.891.666 để được hỗ trợ chi tiết.