Van giảm áp trực tiếp – Cấu tạo, vận hành, cách lựa chọn

Van giảm áp trực tiếp là một trong những thiết bị quan trọng giúp giảm và duy trì áp suất đầu ra ổn định để bảo vệ đường ống, các thiết bị khác tránh tình trạng quá áp. Vậy cụ thể van giảm áp trực tiếp là gì? Cơ chế hoạt động có gì đặc biệt? Cách lựa chọn van như thế nào phù hợp với hệ thống? Hãy cùng Tuấn Hưng Phát tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Van giảm áp trực tiếp là gì?

Van giảm áp trực tiếp tiếng Anh được gọi là Direct Operated Pressure Reducing Valve là loại van có kiểu vận hành tác động trực tiếp, dựa trên lực cơ học của lò xo và áp lực lưu chất.  Mục đích giúp làm giảm và ổn định áp suất đầu ra của hệ thống. Hiểu đơn giản, khi tác động lên vít điều chỉnh, trục van sẽ nhận lực tác động và truyền đến bộ phận lò xo để tăng, giảm độ nén. Kết quả sẽ làm tăng hoặc giảm áp suất của lưu chất đi qua van tương ứng theo độ nén của lò xo.

Van giảm áp trực tiếp là gì?

Hiện nay, van giảm áp trực tiếp được ứng dụng phổ biến trong nhiều hệ thống có quy mô nhỏ, vừa và yêu cầu độ chính xác trung bình như cấp nước dân dụng, khí nén, hơi nóng, thực phẩm… Nhờ ưu điểm thiết kế nhỏ gọn, dễ sử dụng, chi phí hợp lý, so với dạng gián tiếp giá thành thấp hơn đáng kể. 

Cấu tạo van giảm áp trực tiếp

Cấu tạo cơ bản của van giảm áp trực tiếp

Van giảm áp trực tiếp được thiết kế đơn giản, gọn nhẹ, gồm các bộ phận chính như sau:

• Thân van

Là bộ phận chính được làm bằng các loại vật liệu như gang, inox, đồng, nhựa chịu áp lực, chống ăn mòn tốt. Chức năng bảo vệ các chi tiết bên trong và trên thân van có mũi tên chỉ chiều dòng chảy lưu chất. Thân van kết nối với đường ống theo 2 dạng lắp ren hoặc lắp bích.

• Nắp van 

Được lắp phía trên thân van, chất liệu giống thân van và được liên kết với thân bằng các bulong, đai ốc. Nhiệm vụ chính tạo không gian cho lò xo hoạt động và có thể tháo rời thuận tiện cho việc vệ sinh, bảo trì hoặc bảo dưỡng. 

• Lò xo

Là bộ phận quan trọng nhất, được làm bằng inox có độ đàn hồi tốt, bền bỉ, chống ăn mòn. Chức năng của lò xo là tạo lực ép lên màng van hoặc piston để kiểm soát độ mở của van. 

• Vít chỉnh áp

Được thiết kế trên đầu van và được dùng để cài đặt mức áp suất mong muốn theo nhu cầu. Khi siết chặt vít sẽ tăng áp đầu ra, khi nới lỏng sẽ làm giảm áp đầu ra.

• Màng van

Màng van hoặc piston tùy thiết kế, có nhiệm vụ cảm nhận áp suất đầu ra và truyền tác động để điều chỉnh quá trình đóng mở van.

• Đĩa van

Là bộ phận trực tiếp kiểm soát lưu lượng dòng chảy đi qua van. Khi đĩa van mở lớn áp suất đầu ra sẽ tăng, khi thu nhỏ áp suất sẽ giảm.

• Gioăng làm kín

Được làm bằng cao su EPDM hoặc PTFE và thường được lắp tại các vị trí kết nối bích giữa van và đường ống để làm kín, ngăn rò rỉ lưu chất ra bên ngoài.

Nguyên lý hoạt động van giảm áp trực tiếp

Nguyên lý hoạt động van giảm áp trực tiếp

Như đã giới thiệu từ đầu, van giảm áp trực tiếp hoạt động theo nguyên lý tác động trực tiếp và dựa trên cơ chế cân bằng lực giữa áp suất và lực đàn hồi của lò xo. Quan trọng, van có thể tự điều chỉnh áp suất đầu ra mà không cần sử dụng điện hay bộ điều khiển. Cụ thể như sau:

• Khi lưu chất đi qua van với áp suất đầu ra cao vượt mức cài đặt, áp lực của lưu chất sẽ tác động lên màng van/piston và đẩy trục van di chuyển. Lúc này, lò xo sẽ ép đĩa van xuống và thu nhỏ tiết diện dòng chảy làm cho lưu lượng đi qua van giảm. Kết quả áp suất đầu ra sẽ được hạ thấp, đưa về mức ổn định.
• Khi áp suất đầu ra thấp hơn mức cài đặt, lực lò xo sẽ lớn hơn áp lực lưu chất và sẽ đẩy đĩa van mở lớn hơn. Kết quả lưu lượng đi qua van tăng, áp suất đầu ra sẽ tăng lên về mức ban đầu.
• Toàn bộ chu trình vận hành này sẽ được diễn ra hoàn toàn tự động và liên tục trong khi vận hành hệ thống.

Xem thêm: Cách điều chỉnh áp suất van giảm áp

Ưu, nhược điểm của van giảm áp trực tiếp

Ưu điểm:

Ưu điểm nổi bật của van giảm áp trực tiếp

• Thiết kế đơn giản, ít chi tiết phức tạp, dễ dàng lắp đặt cũng như vận hành và bảo trì, bảo dưỡng khi cần thiết.
• Hoạt động tự động hoàn toàn dựa trên nguyên lý cân bằng lực giữa lò xo và áp suất lưu chất giúp tiết kiệm chi phí vận hành đáng kể.
• Khả năng phản ứng nhanh khi áp suất đầu ra thay đổi nhờ cơ chế tác động trực tiếp khi áp suất tăng hoặc giảm van sẽ tự động điều chỉnh độ mở.
• Giá thành đầu tư thấp hơn so với dạng gián tiếp.
• Phù hợp cho hệ thống quy mô nhỏ, công trình dân dụng hoặc các hệ thống không yêu cầu độ chính xác cao.
• Kích thước nhỏ gọn giúp tiết kiệm không gian lắp đặt và đáp ứng tốt hệ thống đường ống nhỏ hoặc trung bình.

Nhược điểm:

• Không phù hợp với lưu lượng lớn như công nghiệp vì khả năng điều áp kém hơn dạng gián tiếp.
• Độ chính xác chưa cao do hoạt động hoàn toàn bằng cơ học.
• Khả năng kiểm soát áp suất thấp, dễ xuất hiện dao động áp.

Ứng dụng van giảm áp trực tiếp

Nhờ thiết kế gọn nhẹ, tác động trực tiếp nhanh, giá thành hợp lý và có tính ứng dụng cao trong nhiều lĩnh vực. Hiện nay, van giảm áp trực tiếp được xem là giải pháp tối ưu cho các hệ thống cần điều chỉnh áp suất ổn định ở quy mô vừa và nhỏ. Cụ thể như sau:

Van giảm áp trực tiếp trong hệ thống cấp thoát nước

• Trong hệ thống cấp nước sinh hoạt có áp lực nước đầu nguồn cao, dễ gây hư hỏng đường ống thường được lắp sau đồng hồ nước, trước các thiết bị sử dụng và tại các tầng thấp của nhà cao tầng.
• Trong hệ thống khí nén có áp suất từ máy nén khí cao hơn áp suất làm việc của thiết bị, van giảm áp trực tiếp giúp điều chỉnh áp suất khí phù hợp, giảm nguy cơ quá áp và tăng độ ổn định cho hệ thống.
• Trong hệ thống hơi nóng, nồi hơi công suất nhỏ hoặc hệ thống sấy, thiết bị gia nhiệt.
• Trong các dây chuyền sản xuất tại các nhà máy sản xuất thực phẩm, đồ uống.
• Trong hệ thống HVAC (Heating, Ventilation and Air Conditioning) tại các tòa nhà thương mại, khách sạn, chung cư, nhà xưởng.
• Trong hệ thống PCCC tại các tòa nhà cao tầng, van giúp cân bằng áp suất giữa các tầng. 
• Trong hệ thống công nghiệp nhẹ như nhà máy sản xuất nhỏ, hóa chất nhẹ, tưới tiêu tự động…

So sánh van giảm áp trực tiếp và van giảm áp gián tiếp

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết về van giảm áp trực tiếp và van giảm áp gián tiếp chúng tôi đã tổng hợp:

Lưu ý quan trọng khi sử dụng van giảm áp trực tiếp

Khi sử dụng van giảm áp trực tiếp, để đảm bảo van vận hành ổn định, bền bỉ, chính xác và hạn chế hư hỏng, dưới đây là các yếu tố cần lưu ý:

• Lựa chọn loại van phù hợp với hệ thống theo các tiêu chí: áp suất đầu ra, đầu vào, lưu lượng lưu chất, nhiệt độ làm việc, môi trường sử dụng. Quan trọng nhất là áp suất vì nếu không nằm trong ngưỡng giới hạn van sẽ hoạt động không hiệu quả, giảm tuổi thọ
• Lắp đặt van theo đúng chiều dòng chảy được dập nổi trên thân van, tránh lắp ngược sẽ làm van không hoạt động, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.
• Phía trước van nên lắp thêm bộ lọc như y lọc hoặc bộ lọc rác để ngăn tạp chất, tăng tuổi thọ cho van.
• Mỗi loại van đều có dải áp suất hoạt động riêng, do đó không nên siết vít điều chỉnh quá mức hoặc ép van hoạt động vượt công suất sẽ dễ gây hỏng lò xo, mất khả năng điều áp và rò rỉ lưu chất.
• Trong quá trình sử dụng cần thường xuyên kiểm tra áp suất định kỳ qua đồng hồ áp suất để kiểm tra độ ổn định áp đầu ra. Nếu phát hiện áp suất dao động mạnh, tiếng ồn lớn, van vận hành không ổn định cần kiểm tra, xử lý kịp thời.
• Cần bảo trì và vệ sinh định kỳ van theo khuyến cao của nhà sản xuất để đảm bảo van hoạt động ổn định, tăng tuổi thọ và hạn chế sự cố.
• Không nên lắp van tại các vị trí rung lắc mạnh cần chọn vị trí ổn định, ít rung động để tránh sai lệch áp suất hoặc lỏng kết nối.
• Cần chắc chắn van hoạt động trong điều kiện áp suất ổn định, lưu lượng vừa và nhỏ, tránh lưu lượng quá lớn sẽ làm giảm hiệu quả giảm áp.

Bài viết trên đây chúng tôi đã tổng hợp đầy đủ các thông tin chi tiết về van giảm áp trực tiếp. Nhìn chung, với thiết kế đơn giản, vận hành tự động, chi phí hợp lý và dễ bảo trì, bảo dưỡng. Van giảm áp trực tiếp chính là giải pháp hiệu quả giúp kiểm soát và ổn định áp suất trong nhiều hệ thống đường ống từ dân dụng đến công nghiệp.

Ngoài ra, nếu quý khách còn có câu hỏi hoặc cần tư vấn mua hàng về van giảm áp nói chung và van giảm áp trực tiếp nói riêng, vui lòng liên hệ ngay qua hotline của Tuấn Hưng Phát. Với kho hàng rộng hàng nghìn m2, luôn lưu sẵn kho full kích cỡ, mẫu mã, đảm báo đáp ứng tốt mọi nhu cầu sử dụng của khách hàng. Thêm vào đó, chúng tôi sẵn sàng cam kết sản phẩm chất lượng, chính hãng, bảo hành minh bạch và mức giá cạnh tranh đến tận tay quý khách.