Van an toàn tay giật là gì | Cấu tạo & Nguyên lý hoạt động

Van an toàn tay giật là thiết bị giúp kiểm soát áp suất bên trong hệ thống hiệu quả nhờ khả năng xả áp tự động khi quá tải và có trang bị tay giật để chủ động xả áp thủ công. Vậy cụ thể van an toàn tay giật là gì? Cấu tạo & nguyên lý hoạt động như thế nào? Ưu, nhược điểm nổi bật của sản phẩm? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Van an toàn tay giật là gì 

Van an toàn tay giật là gì

Van an toàn tay giật là một trong những loại van an toàn được thiết kế có tay giật để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ giật xả áp khi áp suất bên trong vượt ngưỡng an toàn. Ngoài ra, đây cũng là dòng van vận hành tự động, tự xả áp khi vượt mức cho phép. Nhờ đó giúp bảo vệ hệ thống, tránh hư hỏng, nứt vỡ và đảm bảo an toàn vận hành.

Điểm khác biệt lớn nhất so với các loại khác là có thêm bộ phận tay giật được lắp phía trên thân van. Mục đích giúp người vận hành có thể chủ động kéo để xả áp khi vượt mức an toàn, khi cơ chế tự động gặp sự cố hoặc được dùng để vệ sinh định kỳ mà không cần tháo rời thiết bị khỏi hệ thống. Hiện nay, van an toàn tay giật được ứng dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống như lò hơi, hơi nóng, khí nén, PCCC, HVAC… 

Cấu tạo & nguyên lý hoạt động van an toàn tay giật

Cấu tạo

Chi tiết cấu tạo van an toàn tay giật

• Thân van

Được chế tạo bằng các loại vật liệu gang, inox, đồng, thép với nhiệm vụ bảo vệ các bộ phận bên trong. Thân van được thiết kế có 2 cổng: 1 cổng xả áp và 1 cổng kết nối với đường ống thông qua 2 phương thức nối ren hoặc nối bích.

• Đĩa van

Là bộ phận được làm bằng thép không gỉ chống ăn mòn tốt, chịu nhiệt độ, áp suất cao. Chức năng đóng mở, cho phép hoặc ngăn chặn toàn bộ lưu chất đi qua van.

• Lò xo

Là bộ phận quan trọng được kết nối với đĩa van, chất liệu inox đàn hồi tốt. Chức năng điều chỉnh áp suất định mức cho van thông qua việc làm tăng hoặc giảm độ nén của lò xo.

• Trục van

Bộ phận kết nối đĩa van và tay giật, chất liệu hợp kim cứng và được dùng để hỗ trợ truyền lực trong quá trình vận hành.

• Vít điều chỉnh

Là bộ phận được sử dụng để điều chỉnh áp suất cài đặt cho van, khi cần thay đổi có thể xoay vít sang trái hoặc phải để cài đặt.

• Tay giật

Chất liệu giống thân van, được sử dụng để chủ động xả áp bằng tay khi áp suất chưa đến ngưỡng hoặc khi van bị kẹt không tự động xả áp được.

• Nắp van

Là bộ phận trên cùng được kết nối với thân van. Khi cần sửa chữa hoặc bảo trì có thể tháo ra dễ dàng.

Nguyên lý hoạt động

Van an toàn có tay giật là dòng van an toàn trực tiếp với cơ chế vận hành đơn giản, hoàn toàn tự động. Cụ thể, khi áp suất lưu chất bên trong hệ thống vượt quá giới hạn cài đặt, áp lực này sẽ thằng lực đàn hồi của lò xo và làm lò xo sẽ bị nén lại. Lúc này đĩa van sẽ bị đẩy lên trên, tạo khe hở cho áp suất dư thoát ra ngoài. Khi áp suất về mức ổn định an toàn, lò xo giãn ra, lực đẩy của lò xo sẽ ép đĩa van về vị trí đóng, ngăn không cho áp suất xả ra ngoài.

Ngoài cơ chế tự động, trong trường hợp gặp sự cố van không tự xả áp hoặc người dùng cần xả áp trước khi vượt ngưỡng. Chỉ cần giật bộ phận tay giật, áp suất dư sẽ được xả ra ngoài theo ý muốn.

Ưu, nhược điểm của van an toàn tay giật

Ưu điểm:

• Cấu tạo van đơn giản, khả năng chịu áp, chịu nhiệt độ cao, tuổi thọ bền bỉ.
• Tự động xả áp khi áp suất vượt ngưỡng cài đặt, giúp hạn chế nguy cơ nổ đường ống, hư hỏng thiết bị hoặc mất an toàn trong quá trình vận hành. 
• Trang bị bộ phận tay giật giúp người vận hành chủ động xả áp hoặc kiểm tra khả năng đóng mở của van mà không cần tháo thiết bị khỏi hệ thống. 
• Hỗ trợ xả áp khẩn cấp bằng tay giật khi cần giảm áp nhanh.
• Đa dạng vật liệu và kích thước đảm bảo phù hợp với nhiều môi trường lưu chất như nước, hơi nóng, hóa chất.

Nhược điểm:

• Không phù hợp với hệ thống rung lắc mạnh, lưu chất có nhiều cặn bẩn, rác thải, tạp chất.
• Cần kiểm tra tay giật định kỳ để tránh bị oxy hóa hoặc cứng cơ cấu vận hành.

>>> Xem thêm: Tiêu chuẩn lắp đặt van an toàn

Các mẫu van an toàn tay giật thông dụng

Trên thị trường, van an toàn tay giật đang được sản xuất với nhiều mẫu mã, chất liệu nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng của các hệ thống. Dưới đây là các dòng van phổ biến, thông dụng:

• Van an toàn đồng tay giật

Van an toàn đồng tay giật

Là dòng van được dùng nhiều trong hệ thống dân dụng, nước sạch, khí nén. Chất liệu chế tạo đồng, kích cỡ nhỏ từ DN15 – DN50, kết nối chủ yếu lắp ren, giá thành hợp lý, phù hợp với hệ thống quy mô nhỏ và trung bình. Van an toàn đồng tay giật có cơ chế tự động xả áp và trang bị tay giật để người dùng dễ dàng kiểm tra, xả áp thủ công khi cần thiết.

• Van an toàn inox tay giật

Van an toàn inox tay giật được chế tạo toàn thân bằng vật liệu inox 304 hoặc inox 316 với lợi thế chịu nhiệt, chịu áp lực cao, chống ăn mòn tốt. Hệ thống ứng dụng phổ biến hóa chất, hơi nóng, thực phẩm, dược phẩm… Nhược điểm giá thành cao nên yêu cầu hệ thống có ngân sách đầu tư lớn.

• Van an toàn gang tay giật

Van an toàn gang tay giật

Là loại van được sản xuất bằng vật liệu gang, bên ngoài phủ sơn Epoxy với đặc tính chắc chắn, chịu va đập tốt, giá thấp hơn inox. Kích cỡ van thường từ DN50 trở lên, kết nối lắp bích nên đáp ứng được hệ thống quy mô lớn. Tuy nhiên, về trọng lượng tương đối nặng và khả năng chống ăn mòn, chịu nhiệt độ ở mức trung bình.

• Van an toàn tay giật nối ren

Van an toàn tay giật nối ren, nối bích

Là dòng van được thiết kế ren hai đầu kết nối với đường ống dạng ren trong hoặc ren ngoài tiện lợi, dễ lắp đặt. Kích cỡ van chủ yếu dưới DN50 nên chỉ sử dụng cho đường ống nhỏ. Đặc biệt, so với dạng lắp bích giá rẻ hơn và không yêu cầu cao khi lắp đặt.

• Van an toàn tay giật nối bích

Là loại van chuyên dùng cho hệ thống quy mô lớn, áp lực cao, rung lắc mạnh. Kiểu kết nối dạng lắp bích chắc chắn, làm kín tốt, hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ lưu chất ra bên ngoài. Nhược điểm giá thành cao, lắp đặt phức tạp. Van sử dụng tay giật chủ động điều khiển xả áp.

Ứng dụng thực tế van an toàn tay giật

Ứng dụng thực tế van an toàn tay giật

Nhờ khả năng xả áp chủ động bằng tay gạt giúp đảm bảo an toàn cho hệ thống và bảo vệ đường ống. Van an toàn tay giật đang được ứng dụng trong hầu hết các hệ thống, lĩnh vực, cụ thể dưới đây:

• Thông dụng nhất là trong hệ thống lò hơi, nồi hơi có áp suất hơi biến động cần van an toàn hơi nóng để xả áp khi vượt mức, hạn chế nguy cơ nổ lò hơi.
• Trong hệ thống khí nén, được lắp trên bình tích áp hoặc trên đường ống khí nén để kiểm soát áp suất.
• Trong hệ thống cấp thoát nước áp lực cao được lắp đặt tại hệ thống bơm tăng áp, trạm cấp nước để ngăn tình trạng quá áp gây nổ vỡ đường ống.
• Trong nhà máy hóa chất có điều kiện áp suất và nhiệt độ thường thay đổi lớn.
• Trong hệ thống hơi nóng, đường ống dẫn chất lỏng và dây chuyền chế biến thực phẩm, đồ uống giúp đảm bảo áp suất vận hành luôn ở mức an toàn.
• Trong hệ thống PCCC và HVAC điều hòa trung tâm giúp bảo vệ đường ống, thiết bị khi áp suất tăng đột ngột.
• Trong các nhà máy sản xuất công nghiệp sử dụng hơi nóng, dầu nóng hoặc lưu chất có áp lực cao.

Hy vọng qua bài viết trên sẽ giúp quý khách trả lời được câu hỏi van an toàn tay giật là gì.Tóm lại, van an toàn tay giật là thiết bị quan trọng giúp bảo vệ đường ống tránh quá áp nguy hiểm. Van có thể tự động xả áp hoặc xả áp thủ công bằng tay giật mang đến sự an toàn, phù hợp với nhiều hệ thống.